<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X87n1624"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1624 林间录</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1624 林间录</title> <author>宋 慧洪集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">87</idno>.<idno type="no">1624</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-10-19 19:56:38 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">林间录</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Anonymous, Taiwan</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，台湾某大德提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00421"> <charName>CBETA CHARACTER CB00421</charName> <mapping cb:dec="983461" type="PUA">U+F01A5</mapping> <mapping type="unicode">U+460F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>恤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+血]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00562"> <charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName> <mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping> <mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01366"> <charName>CBETA CHARACTER CB01366</charName> <mapping cb:dec="984406" type="PUA">U+F0556</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+98F0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>饭</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[饥-几+(丨/下)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01493"> <charName>CBETA CHARACTER CB01493</charName> <mapping cb:dec="984533" type="PUA">U+F05D5</mapping> <mapping type="unicode">U+35D6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>啖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*舀]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05903"> <charName>CBETA CHARACTER CB05903</charName> <mapping cb:dec="988943" type="PUA">U+F170F</mapping> <mapping type="unicode">U+25A0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寝-(宋-木)+穴]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08764"> <charName>CBETA CHARACTER CB08764</charName> <mapping cb:dec="991804" type="PUA">U+F223C</mapping> <mapping type="unicode">U+3761</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+取]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15032"> <charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName> <mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping> <mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15148"> <charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName> <mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping> <mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>画</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15156"> <charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName> <mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15164"> <charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName> <mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping> <mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((既-无)-日+口))*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15438"> <charName>CBETA CHARACTER CB15438</charName> <mapping cb:dec="998478" type="PUA">U+F3C4E</mapping> <mapping type="unicode">U+3BCB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[颖-禾+木]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-10-29T09:08:33"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0245a" n="0245a"/> <lb ed="X" n="0245a01"/> <lb ed="X" n="0245a02"/> <lb ed="X" n="0245a03"/> <lb ed="X" n="0245a04"/> <lb ed="X" n="0245a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1624-A <name role="" type="person">洪觉笵</name>林间录序</cb:mulu><head>No. 1624-A <lb ed="X" n="0245a06"/><lb ed="R148" n="0585a01"/> <name role="" type="person">洪觉笵</name>林间录序</head> <lb ed="X" n="0245a07"/> <lb ed="X" n="0245a08"/><lb ed="R148" n="0585a02"/><byline cb:type="author">临川 谢逸 撰</byline> <lb ed="X" n="0245a09"/><lb ed="R148" n="0585a03"/><p xml:id="pX87p0245a0901"><name role="" type="person">洪觉笵</name>得自在三昧于 <lb ed="X" n="0245a10" type="honorific"/><lb ed="R148" n="0585a04"/>雲庵老人。故能遊戏翰墨场中。呻吟謦欬皆成文章。 <lb ed="X" n="0245a11"/><lb ed="R148" n="0585a05"/>每与林间勝士扺掌淸谈。莫非尊宿之高行･丛林之 <lb ed="X" n="0245a12"/><lb ed="R148" n="0585a06"/>遗训･诸<persName>佛</persName>菩萨之微旨･贤士大夫之馀论。每得一事。 <lb ed="X" n="0245a13"/><lb ed="R148" n="0585a07"/>随即录之。垂十年间。得三百馀事。从其游者。本明上 <lb ed="X" n="0245a14"/><lb ed="R148" n="0585a08"/>人。外若简率而内甚精敏。宴坐之暇。以其所录析为 <lb ed="X" n="0245a15"/><lb ed="R148" n="0585a09"/>上下帙。名之曰林间录。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245001" n="0245001"/>因其所录有先後。故不以古 <lb ed="X" n="0245a16"/><lb ed="R148" n="0585a10"/>今为诠次。得于谈笑而非出于勉强。故其文优游平 <lb ed="X" n="0245a17"/><lb ed="R148" n="0585a11"/>易而无艰难险阻之态。人皆知明之有是录也。所至 <lb ed="X" n="0245a18"/><lb ed="R148" n="0585a12"/>之地。借观者成市。明惧字画漫灭而传写失真。于是 <lb ed="X" n="0245a19"/><lb ed="R148" n="0585a13"/>刻之于板而俾余为序。以寿後世焉。余谓斯文之作。 <lb ed="X" n="0245a20"/><lb ed="R148" n="0585a14"/>有補于宗教。如俭岁之粱稷。寒年之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245002" n="0245002"/>缯纩。岂待余序 <lb ed="X" n="0245a21"/><lb ed="R148" n="0585a15"/>然後传哉。愿托斯文以传不朽。此余所以欲默而不 <lb ed="X" n="0245a22"/><lb ed="R148" n="0585a16"/>能也。昔乐廣善淸言而不长于笔。请潘岳为表。先作 <lb ed="X" n="0245a23"/><lb ed="R148" n="0585a17"/>二百语以述<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a2301" n="0245a2301"/><anchor xml:id="beg0245a2301" n="0245a2301"/>己<anchor xml:id="end0245a2301"/>之志。岳取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245003" n="0245003"/>而次比之。便成名笔。时人 <lb ed="X" n="0245a24"/><lb ed="R148" n="0585a18"/>咸云。若廣不假岳之笔。岳不假廣之旨。无以成斯美 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0245b" n="0245b"/> <lb ed="X" n="0245b01"/><lb ed="R148" n="0585b01"/>也。今觉笵口之所谈。笔之所录。兼有二子之美。何哉。 <lb ed="X" n="0245b02"/><lb ed="R148" n="0585b02"/>大抵文士有妙思者。未必有美才。有美才者。未必有 <lb ed="X" n="0245b03"/><lb ed="R148" n="0585b03"/>妙思。唯体道之士。见亡执谢。定乱两融。心如明镜。遇 <lb ed="X" n="0245b04"/><lb ed="R148" n="0585b04"/>物便了。故纵口而谈。信笔而书。无适而不真也。然则 <lb ed="X" n="0245b05"/><lb ed="R148" n="0585b05"/>觉笵所以兼二子之美者。得非体道而然耶。余是以 <lb ed="X" n="0245b06"/><lb ed="R148" n="0585b06"/>知士不可不知道也。觉笵名慧洪。筠阳人。今住临川 <lb ed="X" n="0245b07"/><lb ed="R148" n="0585b07"/>北<name role="" type="person">景德禅寺</name>。盖赴 <lb ed="X" n="0245b08" type="honorific"/><lb ed="R148" n="0585b08"/>显谟阁待制朱公之请云。大观元年十一月一日序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0245b09"/> <lb ed="X" n="0245b10"/> <lb ed="X" n="0245b11"/><cb:docNumber>No. 1624</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0245b12"/><lb ed="R148" n="0585b10"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0245004" n="0245004"/>石门<name role="" type="person">洪觉笵</name>林间<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245005" n="0245005"/>录</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0245b13"/><lb ed="R148" n="0585b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">石门<name role="" type="person">洪觉笵</name>林间录</cb:mulu><p xml:id="pX87p0245b1301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0245006" n="0245006"/></p> <lb ed="X" n="0245b14"/><lb ed="R148" n="0585b12"/><p xml:id="pX87p0245b1401">杭州兴教小寿禅师。初随天台韶国师。普请。闻堕薪 <lb ed="X" n="0245b15"/><lb ed="R148" n="0585b13"/>而悟。作偈曰。扑落非他物。纵横不是尘。山河及大地。 <lb ed="X" n="0245b16"/><lb ed="R148" n="0585b14"/>全露法王身。国师颔之而<anchor xml:id="nkr_note_add_0245b1601" n="0245b1601"/><anchor xml:id="beg0245b1601" n="0245b1601"/>已<anchor xml:id="end0245b1601"/>。及开法。衲子争师尊之。 <lb ed="X" n="0245b17"/><lb ed="R148" n="0585b15"/>御史中丞王公随出镇钱塘。往候寿。至湖上。去驺从。 <lb ed="X" n="0245b18"/><lb ed="R148" n="0585b16"/>独步登寝室。寿方负暄毳衣自若。忽见之。问曰。官人 <lb ed="X" n="0245b19"/><lb ed="R148" n="0585b17"/>何姓。王公曰。随姓王。即拜之。寿推蒲团藉地而坐。语 <lb ed="X" n="0245b20"/><lb ed="R148" n="0585b18"/>笑终日而去。门人见寿。让之曰。彼王臣来。奈何不为 <lb ed="X" n="0245b21"/><lb ed="R148" n="0586a01"/>礼。此一众所繫。非细事也。寿唯唯。他日。王公复至。寺 <lb ed="X" n="0245b22"/><lb ed="R148" n="0586a02"/>众横撞大钟。万指出迎。而寿前趋立于松下。王公望 <lb ed="X" n="0245b23"/><lb ed="R148" n="0586a03"/>见。出舆握其手曰。何不如前日相见。而遽为此礼数 <lb ed="X" n="0245b24"/><lb ed="R148" n="0586a04"/>耶。寿顾左右。且行且言曰。中丞即得。柰知事嗔何。其 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0245c" n="0245c"/> <lb ed="X" n="0245c01"/><lb ed="R148" n="0586a05"/>天资粹美如此。真本色住山人也。</p> <lb ed="X" n="0245c02"/><lb ed="R148" n="0586a06"/><p xml:id="pX87p0245c0201">白雲端禅师。有逸气。少游湘中。时会禅师新自杨岐 <lb ed="X" n="0245c03"/><lb ed="R148" n="0586a07"/>来居雲盖。一见。心奇之。与语每终夕。会忽问曰。上人 <lb ed="X" n="0245c04"/><lb ed="R148" n="0586a08"/>落发师为谁。对曰。茶陵郁和尙。会曰。吾闻其过溪有 <lb ed="X" n="0245c05"/><lb ed="R148" n="0586a09"/>省。作偈甚奇。能记之否。端即诵曰。我有神珠一颗。久 <lb ed="X" n="0245c06"/><lb ed="R148" n="0586a10"/>被尘劳关锁。今朝尘尽光生。照破山河万朵。会大笑 <lb ed="X" n="0245c07"/><lb ed="R148" n="0586a11"/>而去。端愕然左右视。通夕不寐。明日。求入室咨询其 <lb ed="X" n="0245c08"/><lb ed="R148" n="0586a12"/>事。时方岁旦。会曰。汝见昨日作夜狐者乎。对曰。见之。 <lb ed="X" n="0245c09"/><lb ed="R148" n="0586a13"/>会曰。汝一筹不及渠。端又大骇曰。何谓也。会曰。渠爱 <lb ed="X" n="0245c10"/><lb ed="R148" n="0586a14"/>人笑。汝怕人笑。端因大悟于言下。</p> <lb ed="X" n="0245c11"/><lb ed="R148" n="0586a15"/><p xml:id="pX87p0245c1101">魏府老<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245007" n="0245007"/>元花严示众曰。<persName>佛</persName>法在日用处。在行住坐卧 <lb ed="X" n="0245c12"/><lb ed="R148" n="0586a16"/>处。吃茶吃<g ref="#CB01366">饭</g>处。语言相问处。所作所为。擧心动念。又 <lb ed="X" n="0245c13"/><lb ed="R148" n="0586a17"/>却不是也。又曰。时当缺减。人寿少有登六七十者。汝 <lb ed="X" n="0245c14"/><lb ed="R148" n="0586a18"/>辈入我法中。整顿手脚未稳。早是三四十年。须臾衰 <lb ed="X" n="0245c15"/><lb ed="R148" n="0586b01"/>病至。衰病至则老至。老至则死至。前去幾何。尙复恣 <lb ed="X" n="0245c16"/><lb ed="R148" n="0586b02"/>意。何不初中後夜纯静去。文潞公镇北京。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245008" n="0245008"/>元公来谒 <lb ed="X" n="0245c17"/><lb ed="R148" n="0586b03"/>别。潞公曰。法师老矣。复何往。对曰。入灭去。潞公笑谓 <lb ed="X" n="0245c18"/><lb ed="R148" n="0586b04"/>其戏语。<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c1801" n="0245c1801"/><anchor xml:id="beg0245c1801" n="0245c1801"/>自<anchor xml:id="end0245c1801"/>送之归。与子弟言。其道韵深稳。谈笑有味。 <lb ed="X" n="0245c19"/><lb ed="R148" n="0586b05"/>非常僧也。使人候之。果入灭矣。大惊歎异久之。及阇 <lb ed="X" n="0245c20"/><lb ed="R148" n="0586b06"/>维。亲往临观。以琉璃甁置坐前。祝曰。<persName>佛</persName>法果灵。愿舍 <lb ed="X" n="0245c21"/><lb ed="R148" n="0586b07"/>利塡吾甁。言卒。烟自空而降。布入甁中。烟灭。舍利如 <lb ed="X" n="0245c22"/><lb ed="R148" n="0586b08"/>所愿。潞公自是竭诚内典。恨知之暮也。</p> <lb ed="X" n="0245c23"/><lb ed="R148" n="0586b09"/><p xml:id="pX87p0245c2301">栖贤諟禅师。建阳人。嗣百丈常和尙。性高简。律身精 <lb ed="X" n="0245c24"/><lb ed="R148" n="0586b10"/>严。动不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245009" n="0245009"/>遗法度。暮年。三终藏经。以坐阅为未敬。则立 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0246a" n="0246a"/> <lb ed="X" n="0246a01"/><lb ed="R148" n="0586b11"/>诵行披之。黄龙南禅师初游<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246001" n="0246001"/>方少。从之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246002" n="0246002"/>纍年。故其平 <lb ed="X" n="0246a02"/><lb ed="R148" n="0586b12"/>生所为。多取法焉。尝曰。栖贤和尙定从天人中来。丛 <lb ed="X" n="0246a03"/><lb ed="R148" n="0586b13"/>林标表也。雪窦显禅师尝自淮山来。依之不合。乃作 <lb ed="X" n="0246a04"/><lb ed="R148" n="0586b14"/>狮子峰诗而去。曰。踞地盘空势未休。爪牙安肯混常 <lb ed="X" n="0246a05"/><lb ed="R148" n="0586b15"/>流。天教生在千峰上。不得雲擎也出头。</p> <lb ed="X" n="0246a06"/><lb ed="R148" n="0586b16"/><p xml:id="pX87p0246a0601">李肇国史補曰。崔赵公问径山道人法钦。弟子出家 <lb ed="X" n="0246a07"/><lb ed="R148" n="0586b17"/>得否。钦曰。出家是大丈夫事。非将相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246003" n="0246003"/>所为。赵公歎赏 <lb ed="X" n="0246a08"/><lb ed="R148" n="0586b18"/>其言。赞寧作钦传。无虑千言。虽一报晓鸡死。且书之。 <lb ed="X" n="0246a09"/><lb ed="R148" n="0587a01"/>乃不及此。何也。</p> <lb ed="X" n="0246a10"/><lb ed="R148" n="0587a02"/><p xml:id="pX87p0246a1001">大觉禅师琏公。以道德为 仁庙所敬。天下想望风 <lb ed="X" n="0246a11"/><lb ed="R148" n="0587a03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0246a1101" n="0246a1101"/><anchor xml:id="beg0246a1101" n="0246a1101"/>采<anchor xml:id="end0246a1101"/>。其居处服玩可以化宝坊也。而皆不为。独于都城 <lb ed="X" n="0246a12"/><lb ed="R148" n="0587a04"/>之西为精舍。容百许人而<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a1201" n="0246a1201"/><anchor xml:id="beg0246a1201" n="0246a1201"/>已<anchor xml:id="end0246a1201"/>。栖贤舜老夫。为郡吏临 <lb ed="X" n="0246a13"/><lb ed="R148" n="0587a05"/>以事。民其衣。走依琏。琏馆于正寝。而自处偏室。执弟 <lb ed="X" n="0246a14"/><lb ed="R148" n="0587a06"/>子礼甚恭。王公贵人来候者。皆怪之。琏具以实对。且 <lb ed="X" n="0246a15"/><lb ed="R148" n="0587a07"/>曰。吾少尝问道于舜。今不当以像服之殊而二吾心 <lb ed="X" n="0246a16"/><lb ed="R148" n="0587a08"/>也。闻者歎服 仁庙知之。赐舜再落发。仍居栖贤。</p> <lb ed="X" n="0246a17"/><lb ed="R148" n="0587a09"/><p xml:id="pX87p0246a1701"><name role="" type="person">唐宣宗</name>微时。武宗疾其贤。数欲杀之。宦者仇公武保 <lb ed="X" n="0246a18"/><lb ed="R148" n="0587a10"/>祐之。事迫。公武为剃发作比丘。使逸游。故天下名山 <lb ed="X" n="0246a19"/><lb ed="R148" n="0587a11"/>多所登赏。至杭州。盐官禅师安公者。江西<name role="" type="person">马祖</name>之高 <lb ed="X" n="0246a20"/><lb ed="R148" n="0587a12"/>弟。一见异之。待遇特厚。故宣宗留盐官<g ref="#CB08764">最</g>久。及即位。 <lb ed="X" n="0246a21"/><lb ed="R148" n="0587a13"/>思见之。而安公化去久矣。先是。武宗尽毁吾教。至是 <lb ed="X" n="0246a22"/><lb ed="R148" n="0587a14"/>复兴之。虽法之隆替系于时。然庸讵知其力非安公 <lb ed="X" n="0246a23"/><lb ed="R148" n="0587a15"/>致之耶。仇公武之德不愧汉邴吉。而新书略之。独班 <lb ed="X" n="0246a24"/><lb ed="R148" n="0587a16"/>班见于安禅师传。为可歎也。尝有赞其像者曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a2401" n="0246a2401"/><anchor xml:id="beg0246a2401" n="0246a2401"/>已<anchor xml:id="end0246a2401"/>将 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0246b" n="0246b"/> <lb ed="X" n="0246b01"/><lb ed="R148" n="0587a17"/>世界等微尘。空裡浮华梦裡身。勿谓龙颜便分别。故 <lb ed="X" n="0246b02"/><lb ed="R148" n="0587a18"/>应天眼识天人。</p> <lb ed="X" n="0246b03"/><lb ed="R148" n="0587b01"/><p xml:id="pX87p0246b0301">赞寧作大宋高僧传。用十科为品流。以義学冠之<anchor xml:id="nkr_note_add_0246b0301" n="0246b0301"/><anchor xml:id="beg0246b0301" n="0246b0301"/>已<anchor xml:id="end0246b0301"/> <lb ed="X" n="0246b04"/><lb ed="R148" n="0587b02"/>可笑。又列巖头豁禅师为苦行。智觉寿禅师为兴福 <lb ed="X" n="0246b05"/><lb ed="R148" n="0587b03"/>雲门大师<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246004" n="0246004"/>僧中王也。与之同时。竟不载。何也。</p> <lb ed="X" n="0246b06"/><lb ed="R148" n="0587b04"/><p xml:id="pX87p0246b0601">长沙岑禅师因僧亡。以手摩之曰。大众。此僧却真实 <lb ed="X" n="0246b07"/><lb ed="R148" n="0587b05"/>为诸人提纲商量。会么。乃有偈曰。目前无一法。当处 <lb ed="X" n="0246b08"/><lb ed="R148" n="0587b06"/>亦无人。荡荡金刚体。非妄亦非真。又曰。不识金刚体。 <lb ed="X" n="0246b09"/><lb ed="R148" n="0587b07"/>却唤作缘生。十方真寂灭。谁在复谁行。雪峰和尙亦 <lb ed="X" n="0246b10"/><lb ed="R148" n="0587b08"/>因见亡僧。作偈曰。低头不见地。仰面不见天。欲识金 <lb ed="X" n="0246b11"/><lb ed="R148" n="0587b09"/>刚体。但看髑髅前。玄沙曰。亡僧面前正是触目菩提。 <lb ed="X" n="0246b12"/><lb ed="R148" n="0587b10"/>万里神光顶後相。有僧问法眼。如何是亡僧面前触 <lb ed="X" n="0246b13"/><lb ed="R148" n="0587b11"/>目菩提。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246005" n="0246005"/>答曰。是汝面前。又问。迁化向甚么处去。答曰。 <lb ed="X" n="0246b14"/><lb ed="R148" n="0587b12"/>亡僧幾曾迁化。进曰。争奈即今何。答曰。汝不识亡僧。 <lb ed="X" n="0246b15"/><lb ed="R148" n="0587b13"/>近代尊宿不复以此旨晓人。独晦堂老师时一提起。 <lb ed="X" n="0246b16"/><lb ed="R148" n="0587b14"/>作南禅师圆寂日偈。曰。去年三月十有七。一夜春风 <lb ed="X" n="0246b17"/><lb ed="R148" n="0587b15"/>撼筹室。三角麒麟入海中。空馀片月波心出。真不掩 <lb ed="X" n="0246b18"/><lb ed="R148" n="0587b16"/>伪。曲不藏直。谁人为和雪中吟。万古知音是今日。又 <lb ed="X" n="0246b19"/><lb ed="R148" n="0587b17"/>曰。昔人去时是今日。今日依前人不来。今既不来昔 <lb ed="X" n="0246b20"/><lb ed="R148" n="0587b18"/>不往。白雲流水空悠哉。谁云秤尺平。直中还有曲。谁 <lb ed="X" n="0246b21"/><lb ed="R148" n="0588a01"/>云物理齐。种麻还得粟。可怜驰逐天下人。六六原来 <lb ed="X" n="0246b22"/><lb ed="R148" n="0588a02"/>三十六。</p> <lb ed="X" n="0246b23"/><lb ed="R148" n="0588a03"/><p xml:id="pX87p0246b2301">南禅师居积翠。时以<persName>佛</persName>手･驴脚･生缘语问学者。答者 <lb ed="X" n="0246b24"/><lb ed="R148" n="0588a04"/>甚众。南公瞑目如入定。未尝可否之。学者趋出。竟莫 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0246c" n="0246c"/> <lb ed="X" n="0246c01"/><lb ed="R148" n="0588a05"/>知其是非。故天下谓之三关语。晚年。自作偈三首。今 <lb ed="X" n="0246c02"/><lb ed="R148" n="0588a06"/>只记其二。曰。我手<persName>佛</persName>手齐擧。禅流直下荐取。不动干 <lb ed="X" n="0246c03"/><lb ed="R148" n="0588a07"/>戈道处。自然超<persName>佛</persName>越祖。我脚驴脚幷行。步步皆契无 <lb ed="X" n="0246c04"/><lb ed="R148" n="0588a08"/>生。直待雲开日现。此道方得纵横。雲盖智禅师尝为 <lb ed="X" n="0246c05"/><lb ed="R148" n="0588a09"/>予言曰。昔<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246006" n="0246006"/>日再入黄蘗。至坊塘。见一僧自山中来。因 <lb ed="X" n="0246c06"/><lb ed="R148" n="0588a10"/>问。三关语。兄弟近日如何商量。僧曰。有语甚妙。可以 <lb ed="X" n="0246c07"/><lb ed="R148" n="0588a11"/>见意。我手何似<persName>佛</persName>手。曰月下弄琵琶。或曰远道擎空 <lb ed="X" n="0246c08"/><lb ed="R148" n="0588a12"/>钵。我脚何似驴脚。曰鹭鸶立雪非同色。或曰空山踏 <lb ed="X" n="0246c09"/><lb ed="R148" n="0588a13"/>落花。如何是汝生缘处。曰某甲某处人。时戏之曰。前 <lb ed="X" n="0246c10"/><lb ed="R148" n="0588a14"/>涂有人问上座如何是<persName>佛</persName>手･驴脚･生缘意旨。汝将远 <lb ed="X" n="0246c11"/><lb ed="R148" n="0588a15"/>道擎空钵对之耶。鹭鹚立雪非同色对之耶。若俱将 <lb ed="X" n="0246c12"/><lb ed="R148" n="0588a16"/>对。则<persName>佛</persName>法混滥。若拣择对。则<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246007" n="0246007"/>機事偏枯。其僧直视无 <lb ed="X" n="0246c13"/><lb ed="R148" n="0588a17"/>所言。吾谓曰。雪峰道底。</p> <lb ed="X" n="0246c14"/><lb ed="R148" n="0588a18"/><p xml:id="pX87p0246c1401">夹山会禅师初住京口<name role="" type="person">竹林寺</name>。陞座。僧问。如何是法 <lb ed="X" n="0246c15"/><lb ed="R148" n="0588b01"/>身。答曰。法身无相。如何是法眼。答曰。法眼无瑕。时道 <lb ed="X" n="0246c16"/><lb ed="R148" n="0588b02"/>吾笑于众中。会遥见。因下座问曰。上座适笑。笑何事 <lb ed="X" n="0246c17"/><lb ed="R148" n="0588b03"/>耶。道吾曰。笑和尙一等行脚。放复子不著所在。会曰。 <lb ed="X" n="0246c18"/><lb ed="R148" n="0588b04"/>能为我说否。对曰。我不会说。秀州华亭有<name role="" type="person">船子和尙</name>。 <lb ed="X" n="0246c19"/><lb ed="R148" n="0588b05"/>可往见之。会因散众而往。船子问<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246008" n="0246008"/>曰。大德近住何寺。 <lb ed="X" n="0246c20"/><lb ed="R148" n="0588b06"/>对曰。寺则不住。住则不寺。船子曰。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246009" n="0246009"/>寺。似个甚么。对 <lb ed="X" n="0246c21"/><lb ed="R148" n="0588b07"/>曰。不是目前法。船子曰。何处学得来。对曰。非耳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246010" n="0246010"/>目所 <lb ed="X" n="0246c22"/><lb ed="R148" n="0588b08"/>到。船子笑曰。一句合头语。万劫繫驴橛。嗟乎。于今丛 <lb ed="X" n="0246c23"/><lb ed="R148" n="0588b09"/>林师<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246011" n="0246011"/>受弟子。例皆禁绝悟解。推去玄妙。唯要直问直 <lb ed="X" n="0246c24"/><lb ed="R148" n="0588b10"/>答。无则始终言无。有则始终言有。毫末差误。谓之狂 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0247a" n="0247a"/> <lb ed="X" n="0247a01"/><lb ed="R148" n="0588b11"/>解。使船子闻<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247001" n="0247001"/>之。岂止万劫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247002" n="0247002"/>繫驴橛而<anchor xml:id="nkr_note_add_0247a0101" n="0247a0101"/><anchor xml:id="beg0247a0101" n="0247a0101"/>已<anchor xml:id="end0247a0101"/>哉。由此观之。 <lb ed="X" n="0247a02"/><lb ed="R148" n="0588b12"/>非特不善悟。要亦不善疑也。善疑者。必思三十三祖 <lb ed="X" n="0247a03"/><lb ed="R148" n="0588b13"/>授法之际。悟道之缘。其语言具在。皆可以理究。以智 <lb ed="X" n="0247a04"/><lb ed="R148" n="0588b14"/>知。独江西石头而下诸大宗师。以機用应物。观其问 <lb ed="X" n="0247a05"/><lb ed="R148" n="0588b15"/>答。溟涬然。令人坐睡。其道异诸祖耶。则嗣其法。其不 <lb ed="X" n="0247a06"/><lb ed="R148" n="0588b16"/>异耶。则所言乃尔不同。故知临济大师曰。大凡擧论 <lb ed="X" n="0247a07"/><lb ed="R148" n="0588b17"/>宗乘。须一句中具三玄。一玄中具三要。有玄有要者。 <lb ed="X" n="0247a08"/><lb ed="R148" n="0588b18"/>盖明此也。不知者指为门庭建立权时语言。可悲也。</p> <lb ed="X" n="0247a09"/><lb ed="R148" n="0589a01"/><p xml:id="pX87p0247a0901">天衣怀禅师说法于淮山。三易法席。学者追崇。道显 <lb ed="X" n="0247a10"/><lb ed="R148" n="0589a02"/>著矣。然犹未敢通名字于雪窦。雪窦<anchor xml:id="nkr_note_add_0247a1001" n="0247a1001"/><anchor xml:id="beg0247a1001" n="0247a1001"/>已<anchor xml:id="end0247a1001"/>奇之。僧有诵 <lb ed="X" n="0247a11"/><lb ed="R148" n="0589a03"/>其语。至曰。譬如雁过长空。影沉寒水。雁无遗踪之意。 <lb ed="X" n="0247a12"/><lb ed="R148" n="0589a04"/>水无沉影之心。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247003" n="0247003"/>因搏髀歎息。即遣人慰之。怀乃敢一 <lb ed="X" n="0247a13"/><lb ed="R148" n="0589a05"/>通状。问起居而<anchor xml:id="nkr_note_add_0247a1301" n="0247a1301"/><anchor xml:id="beg0247a1301" n="0247a1301"/>已<anchor xml:id="end0247a1301"/>。沩山真如禅师从真点胸游最久。 <lb ed="X" n="0247a14"/><lb ed="R148" n="0589a06"/>丛林户知之。然对客。未尝一言及其平昔见闻之事。 <lb ed="X" n="0247a15"/><lb ed="R148" n="0589a07"/>至圆寂日。展<g ref="#CB15148">画</g>像。但荐茶果而<anchor xml:id="nkr_note_add_0247a1501" n="0247a1501"/><anchor xml:id="beg0247a1501" n="0247a1501"/>已<anchor xml:id="end0247a1501"/>。二大老识度<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247004" n="0247004"/>甚远。 <lb ed="X" n="0247a16"/><lb ed="R148" n="0589a08"/>退托凉薄以讽後学。可谓善推尊其师者也。</p> <lb ed="X" n="0247a17"/><lb ed="R148" n="0589a09"/><p xml:id="pX87p0247a1701">雲庵和尙居洞山时。僧问。花严论云。以无明住地烦 <lb ed="X" n="0247a18"/><lb ed="R148" n="0589a10"/>恼。便为一切诸<anchor xml:id="nkr_note_add_0247a1801" n="0247a1801"/><anchor xml:id="beg0247a1801" n="0247a1801"/><persName>佛</persName><anchor xml:id="end0247a1801"/>不动智。一切众生皆自有之。只为 <lb ed="X" n="0247a19"/><lb ed="R148" n="0589a11"/>智体无性无依。不能自了。会缘方了。且无明住地烦 <lb ed="X" n="0247a20"/><lb ed="R148" n="0589a12"/>恼如何是成诸<persName>佛</persName>不动智。理极深玄。绝难晓达。雲庵 <lb ed="X" n="0247a21"/><lb ed="R148" n="0589a13"/>曰。此最分明。易可了解。时有童子方扫除。呼之迴首。 <lb ed="X" n="0247a22"/><lb ed="R148" n="0589a14"/>雲庵指曰。不是不动智。却问如何是汝<persName>佛</persName>性。童子左 <lb ed="X" n="0247a23"/><lb ed="R148" n="0589a15"/>右视。惘然而去。雲庵曰。不是住地烦恼。若能了之。即 <lb ed="X" n="0247a24"/><lb ed="R148" n="0589a16"/>今成<persName>佛</persName>。又尝问讲师曰。火灾起时。山河大地皆被焚 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0247b" n="0247b"/> <lb ed="X" n="0247b01"/><lb ed="R148" n="0589a17"/>尽。世间空虚。是否。对曰。教有明文。安有不是之理。雲 <lb ed="X" n="0247b02"/><lb ed="R148" n="0589a18"/>庵曰。如许多<g ref="#CB01926">灰</g>烬将置何处。讲师舌大而乾笑曰。不 <lb ed="X" n="0247b03"/><lb ed="R148" n="0589b01"/>知。雲庵亦大笑曰。汝所讲者。纸上语耳。其乐说无碍 <lb ed="X" n="0247b04"/><lb ed="R148" n="0589b02"/>之辨。答则出人意表。问则学者丧气。盖无师自然之 <lb ed="X" n="0247b05"/><lb ed="R148" n="0589b03"/>智。非世智可当。真一代法施主也。</p> <lb ed="X" n="0247b06"/><lb ed="R148" n="0589b04"/><p xml:id="pX87p0247b0601">二祖大师服勤纍年。至于立雪断臂。而达摩仅以一 <lb ed="X" n="0247b07"/><lb ed="R148" n="0589b05"/>言语之。牛头懒融枯禅穷山。初无意于有闻。而四祖 <lb ed="X" n="0247b08"/><lb ed="R148" n="0589b06"/>自往说法。祖师之于师弟子之际。其必有旨耶。</p> <lb ed="X" n="0247b09"/><lb ed="R148" n="0589b07"/><p xml:id="pX87p0247b0901"><name role="" type="person">杨文公</name>谈苑记。沙门宝志铜牌记谶未来事云。有一 <lb ed="X" n="0247b10"/><lb ed="R148" n="0589b08"/>真人在冀川。开口张弓在左边。子子孙孙万万年。江 <lb ed="X" n="0247b11"/><lb ed="R148" n="0589b09"/>南中主。名其子曰弘冀。吴越钱镠诸子。皆连弘字。期 <lb ed="X" n="0247b12"/><lb ed="R148" n="0589b10"/>以应之。而 宣祖之讳正当之也。又记。周世宗悉毁 <lb ed="X" n="0247b13"/><lb ed="R148" n="0589b11"/>铜像铸钱。谓宰相曰。<persName>佛</persName>教以谓头目髓脑有利于众 <lb ed="X" n="0247b14"/><lb ed="R148" n="0589b12"/>生。尙无所惜。寧复以铜像爱乎。铜州大悲甚灵应。当 <lb ed="X" n="0247b15"/><lb ed="R148" n="0589b13"/>击毁。以斧击其胸。镵破之 太祖亲见其事。後世宗 <lb ed="X" n="0247b16"/><lb ed="R148" n="0589b14"/>北征。病疽发胸间。咸谓其报应。太祖因信重释教。欧 <lb ed="X" n="0247b17"/><lb ed="R148" n="0589b15"/>阳文忠公归田录首记。太祖初幸<name role="" type="person">相国寺</name>。问僧录赞 <lb ed="X" n="0247b18"/><lb ed="R148" n="0589b16"/>寧。可拜<persName>佛</persName>否。寧奏曰。不拜。问其故。寧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247005" n="0247005"/>曰。见在<persName>佛</persName>不拜 <lb ed="X" n="0247b19"/><lb ed="R148" n="0589b17"/>过去<persName>佛</persName>。因以为定制。二公所记皆有深意。决非苟<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247006" n="0247006"/>然 <lb ed="X" n="0247b20"/><lb ed="R148" n="0589b18"/>予闻君子乐与人为善。虽善不善谓之矜。文忠公每 <lb ed="X" n="0247b21"/><lb ed="R148" n="0590a01"/>恨平心为难。岂真然耶。</p> <lb ed="X" n="0247b22"/><lb ed="R148" n="0590a02"/><p xml:id="pX87p0247b2201">唐僧元晓者。海东人。初航海而至。将访道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247007" n="0247007"/>名山。独行 <lb ed="X" n="0247b23"/><lb ed="R148" n="0590a03"/>荒陂。夜宿冢间。渴甚。引手掬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247008" n="0247008"/>水于穴中。得泉甘凉。黎 <lb ed="X" n="0247b24"/><lb ed="R148" n="0590a04"/>明视之。髑髅也。大恶之。尽欲呕去。忽猛省。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247009" n="0247009"/>歎曰。心生 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0247c" n="0247c"/> <lb ed="X" n="0247c01"/><lb ed="R148" n="0590a05"/>则种种法生。心灭则髑髅不二。<persName>如来</persName>大师曰。三界唯 <lb ed="X" n="0247c02"/><lb ed="R148" n="0590a06"/>心。岂欺我哉。遂不复求师。即日还海东。疏花严经。大 <lb ed="X" n="0247c03"/><lb ed="R148" n="0590a07"/>弘圆顿之教。予读其传至此。追念晋乐廣酒杯蛇影 <lb ed="X" n="0247c04"/><lb ed="R148" n="0590a08"/>之事。作偈曰。夜冢髑髅原是水。客杯弓影竟非蛇。个 <lb ed="X" n="0247c05"/><lb ed="R148" n="0590a09"/>中无地容生灭。笑把遗编篆缕斜。</p> <lb ed="X" n="0247c06"/><lb ed="R148" n="0590a10"/><p xml:id="pX87p0247c0601">枣柏大士･淸凉国师。皆弘大经。造疏论。宗于天下。然 <lb ed="X" n="0247c07"/><lb ed="R148" n="0590a11"/>二公制行皆不同。枣柏则跣行不滞。超放自如。以事 <lb ed="X" n="0247c08"/><lb ed="R148" n="0590a12"/>事无碍行心。淸凉则精严玉立。畏五色粪。以十愿律 <lb ed="X" n="0247c09"/><lb ed="R148" n="0590a13"/>身。评者多喜枣柏坦宕。笑淸凉缚束。意非花严宗所 <lb ed="X" n="0247c10"/><lb ed="R148" n="0590a14"/>宜尔也。余曰。是大不然。使枣柏剃发作比丘。未必不 <lb ed="X" n="0247c11"/><lb ed="R148" n="0590a15"/>为淸凉之行。盖此经以遇缘即宗合法。非如馀经有 <lb ed="X" n="0247c12"/><lb ed="R148" n="0590a16"/>局量也。</p> <lb ed="X" n="0247c13"/><lb ed="R148" n="0590a17"/><p xml:id="pX87p0247c1301">晋鸠摩罗什。儿时随母至沙勒。顶戴<persName>佛</persName>钵。私念。钵形 <lb ed="X" n="0247c14"/><lb ed="R148" n="0590a18"/>甚大。何其轻耶。即重。失声下之。母问其故。对曰。我心 <lb ed="X" n="0247c15"/><lb ed="R148" n="0590b01"/>有分别。故钵有轻重耳。予以是知一切诸法随念而 <lb ed="X" n="0247c16"/><lb ed="R148" n="0590b02"/>至。念未生时。量同太虚。然则即今见行分别者。万类 <lb ed="X" n="0247c17"/><lb ed="R148" n="0590b03"/>纷然。何故灵验不等。曰是皆乱想虚妄。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247010" n="0247010"/>困梦中事。 <lb ed="X" n="0247c18"/><lb ed="R148" n="0590b04"/>心力昧略微劣故也。嗟乎。人莫不有忠孝之心也。而 <lb ed="X" n="0247c19"/><lb ed="R148" n="0590b05"/>王祥卧冰则鱼跃。耿恭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247011" n="0247011"/>祝井则泉冽。何也。盖其养之 <lb ed="X" n="0247c20"/><lb ed="R148" n="0590b06"/>之专。故灵验之应。速如影响。</p> <lb ed="X" n="0247c21"/><lb ed="R148" n="0590b07"/><p xml:id="pX87p0247c2101">菩提达摩初自梁之魏。经行于嵩山之下。倚杖于少 <lb ed="X" n="0247c22"/><lb ed="R148" n="0590b08"/>林。面壁宴坐而<anchor xml:id="nkr_note_add_0247c2201" n="0247c2201"/><anchor xml:id="beg0247c2201" n="0247c2201"/>已<anchor xml:id="end0247c2201"/>。非习禅也。久之。人莫测其故。因以 <lb ed="X" n="0247c23"/><lb ed="R148" n="0590b09"/>达摩为习禅。夫禅那。诸行之一耳。何足以尽圣人。而 <lb ed="X" n="0247c24"/><lb ed="R148" n="0590b10"/>当时之人以之为史者。又从而传<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247012" n="0247012"/>兹习禅之列。使与 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0248a" n="0248a"/> <lb ed="X" n="0248a01"/><lb ed="R148" n="0590b11"/>枯木死<g ref="#CB01926">灰</g>之徒为伍。虽然。圣人非止于禅那。而亦不 <lb ed="X" n="0248a02"/><lb ed="R148" n="0590b12"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0248001" n="0248001"/>违禅那。如易出乎阴阳。而亦不违乎阴阳。</p> <lb ed="X" n="0248a03"/><lb ed="R148" n="0590b13"/><p xml:id="pX87p0248a0301">旧说四祖大师居<name role="" type="person">破头山</name>。山中有无名老僧。唯植松。 <lb ed="X" n="0248a04"/><lb ed="R148" n="0590b14"/>人呼为栽松道者。尝请于祖曰。法道可得闻乎。祖曰。 <lb ed="X" n="0248a05"/><lb ed="R148" n="0590b15"/>汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0248a0501" n="0248a0501"/><anchor xml:id="beg0248a0501" n="0248a0501"/>已<anchor xml:id="end0248a0501"/>老。脱有闻。其能廣化耶。倘能再来。吾尙可迟汝。 <lb ed="X" n="0248a06"/><lb ed="R148" n="0590b16"/>乃去。行水边。见女子浣衣。揖曰。寄宿得否。女曰。我有 <lb ed="X" n="0248a07"/><lb ed="R148" n="0590b17"/>父兄。可往求之。曰。诺我即敢行。女首肯之。老僧回<g ref="#CB15081">策</g> <lb ed="X" n="0248a08"/><lb ed="R148" n="0590b18"/>而去。女。周氏季子也。归辄孕。父母大恶。逐之。女无所 <lb ed="X" n="0248a09"/><lb ed="R148" n="0591a01"/>归。日庸纺里中。夕于众馆之下。<anchor xml:id="nkr_note_add_0248a0901" n="0248a0901"/><anchor xml:id="beg0248a0901" n="0248a0901"/>已<anchor xml:id="end0248a0901"/>而生一子。以为不 <lb ed="X" n="0248a10"/><lb ed="R148" n="0591a02"/>祥。弃水中。明日见之。溯流而上。气体鲜明。大惊。遂擧 <lb ed="X" n="0248a11"/><lb ed="R148" n="0591a03"/>之。成童。随母乞食。邑人呼为无姓儿。四祖见于黄梅 <lb ed="X" n="0248a12"/><lb ed="R148" n="0591a04"/>道中。戏问之曰。汝何姓。曰。姓固有。但非常姓。祖曰。何 <lb ed="X" n="0248a13"/><lb ed="R148" n="0591a05"/>姓。曰。是<persName>佛</persName>性。祖曰。汝乃无姓耶。曰。姓空故无。祖化其 <lb ed="X" n="0248a14"/><lb ed="R148" n="0591a06"/>母。使出家。时七岁。众馆今为寺。号<persName>佛</persName>母。而周氏尤盛。 <lb ed="X" n="0248a15"/><lb ed="R148" n="0591a07"/>去<name role="" type="person">破头山</name>伫望间。道者肉身尙在。黄梅东禅有<persName>佛</persName>母 <lb ed="X" n="0248a16"/><lb ed="R148" n="0591a08"/>冢。民塔其上。传灯录･定祖图记忍大师姓周氏者。从 <lb ed="X" n="0248a17"/><lb ed="R148" n="0591a09"/>母姓也。大宋高僧传乃曰。释弘忍。姓周氏。其母始娠。 <lb ed="X" n="0248a18"/><lb ed="R148" n="0591a10"/>移月光照庭室。终夕若昼。异香袭人。擧家欣骇。安知 <lb ed="X" n="0248a19"/><lb ed="R148" n="0591a11"/>众馆本社屋。生时置水中乎。又曰。其父偏爱。因令诵 <lb ed="X" n="0248a20"/><lb ed="R148" n="0591a12"/>书。不知何从得此语。其叙事妄诞大率类此。开元中。 <lb ed="X" n="0248a21"/><lb ed="R148" n="0591a13"/>文学闾丘均为塔<g ref="#CB15156">碑</g>。徒文而<anchor xml:id="nkr_note_add_0248a2101" n="0248a2101"/><anchor xml:id="beg0248a2101" n="0248a2101"/>已<anchor xml:id="end0248a2101"/>。会昌毁废。唐末烽火。 <lb ed="X" n="0248a22"/><lb ed="R148" n="0591a14"/>更遭蹂践。愈不可考。知其书谬者。母氏周。而曰有父 <lb ed="X" n="0248a23"/><lb ed="R148" n="0591a15"/>故也。无为子尝赞其像曰。人孰无父。祖独有母。其母 <lb ed="X" n="0248a24"/><lb ed="R148" n="0591a16"/>为谁。周氏季女。浊港滔滔入大江。门前依旧长安路。</p> <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0248b" n="0248b"/> <lb ed="X" n="0248b01"/><lb ed="R148" n="0591a17"/><p xml:id="pX87p0248b0101">断际禅师初行乞于雒京。吟添钵声。一妪出棘扉间 <lb ed="X" n="0248b02"/><lb ed="R148" n="0591a18"/>曰。太无厌足生。断际曰。汝犹未施。反责无厌。何耶。妪 <lb ed="X" n="0248b03"/><lb ed="R148" n="0591b01"/>笑。掩扉。断际异之。与语。多所发药。辞去。妪曰。可往南 <lb ed="X" n="0248b04"/><lb ed="R148" n="0591b02"/>昌见马大师。断际至江西。而大师<anchor xml:id="nkr_note_add_0248b0401" n="0248b0401"/><anchor xml:id="beg0248b0401" n="0248b0401"/>已<anchor xml:id="end0248b0401"/>化去。闻塔在石 <lb ed="X" n="0248b05"/><lb ed="R148" n="0591b03"/>门。遂往礼塔。时<name role="" type="person">大智禅师</name>方结庐塔傍。因叙其远来 <lb ed="X" n="0248b06"/><lb ed="R148" n="0591b04"/>之意。愿闻平昔得力言句。大智擧一喝三日耳聋之 <lb ed="X" n="0248b07"/><lb ed="R148" n="0591b05"/>语示之。断际吐舌大惊。相从甚久。暮年始移居新吴 <lb ed="X" n="0248b08"/><lb ed="R148" n="0591b06"/><name role="" type="person">百丈山</name>。考其时。妪死久矣。而大宋高僧传曰妪祝断 <lb ed="X" n="0248b09"/><lb ed="R148" n="0591b07"/>际见百丈。非也。</p> <lb ed="X" n="0248b10"/><lb ed="R148" n="0591b08"/><p xml:id="pX87p0248b1001">雲居<persName>佛</persName>印禅师曰。雲门和尙说法如雲。绝不喜人记 <lb ed="X" n="0248b11"/><lb ed="R148" n="0591b09"/>录其语。见必骂逐曰。汝口不用。反记我语。他时定贩 <lb ed="X" n="0248b12"/><lb ed="R148" n="0591b10"/>卖我去。今对機室中录。皆香林明教以纸为衣。随所 <lb ed="X" n="0248b13"/><lb ed="R148" n="0591b11"/>闻。随即书之。後世学者渔猎文字语言中。正如吹网 <lb ed="X" n="0248b14"/><lb ed="R148" n="0591b12"/>欲满。非愚即狂。可歎也。</p> <lb ed="X" n="0248b15"/><lb ed="R148" n="0591b13"/><p xml:id="pX87p0248b1501">玄沙备禅师薪于山中。傍僧呼曰。和尙。看虎。玄沙见 <lb ed="X" n="0248b16"/><lb ed="R148" n="0591b14"/>虎。顾僧曰。是你。灵润法师山行。野烧迅飞而来。同游 <lb ed="X" n="0248b17"/><lb ed="R148" n="0591b15"/>者皆避之。润安步如常曰。心外无火。火实自心。谓火 <lb ed="X" n="0248b18"/><lb ed="R148" n="0591b16"/>可逃。无由免火。火至而灭。严阳尊者单丁住山。蛇虎 <lb ed="X" n="0248b19"/><lb ed="R148" n="0591b17"/>就手而食。归宗常公刈草。见蛇芟之。傍僧曰。久闻归 <lb ed="X" n="0248b20"/><lb ed="R148" n="0591b18"/>宗。今日乃见一粗行沙门。常曰。你粗。我粗耶。吾闻亲 <lb ed="X" n="0248b21"/><lb ed="R148" n="0592a01"/>近般若有四种验心。谓就事･就理･入就･<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248002" n="0248002"/>事理出就。事 <lb ed="X" n="0248b22"/><lb ed="R148" n="0592a02"/>理之外。宗门又有四藏锋之用。亲近以自治。藏锋之 <lb ed="X" n="0248b23"/><lb ed="R148" n="0592a03"/>用以治物。</p> <lb ed="X" n="0248b24"/><lb ed="R148" n="0592a04"/><p xml:id="pX87p0248b2401">荆州<name role="" type="person">天皇寺</name>道悟禅师。如传灯录所载则曰。道悟得 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0248c" n="0248c"/> <lb ed="X" n="0248c01"/><lb ed="R148" n="0592a05"/>法于石头。所居寺曰天皇。婺州东阳人。姓张氏。年十 <lb ed="X" n="0248c02"/><lb ed="R148" n="0592a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0248003" n="0248003"/>四出家。依明州大德披剃。年二十五。杭州<name role="" type="person">竹林寺</name>受 <lb ed="X" n="0248c03"/><lb ed="R148" n="0592a07"/>具。首谒径山国一禅师。服勤五年。大历中。抵锺陵谒 <lb ed="X" n="0248c04"/><lb ed="R148" n="0592a08"/>马大师。经二夏。乃造石头。元和丁亥四月示<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248004" n="0248004"/>疾。寿六 <lb ed="X" n="0248c05"/><lb ed="R148" n="0592a09"/>十。腊三十五。及观达观禅师所集五家宗派则曰。道 <lb ed="X" n="0248c06"/><lb ed="R148" n="0592a10"/>悟嗣<name role="" type="person">马祖</name>。引唐丘玄素所譔<g ref="#CB15156">碑</g>文幾千言。其略曰。师 <lb ed="X" n="0248c07"/><lb ed="R148" n="0592a11"/>号道悟。渚宫人。姓崔氏。即子玉後胤也。年十五。于长 <lb ed="X" n="0248c08"/><lb ed="R148" n="0592a12"/>沙寺礼昙翥律师出家。二十三诣嵩山律德得尸罗。 <lb ed="X" n="0248c09"/><lb ed="R148" n="0592a13"/>谒石头。扣寂二年无所契悟。乃入长安亲忠国师。三 <lb ed="X" n="0248c10"/><lb ed="R148" n="0592a14"/>十四与侍者应真南还。谒马大师。大悟于言下。祝曰。 <lb ed="X" n="0248c11"/><lb ed="R148" n="0592a15"/>他日莫離旧处。故复还渚宫。元和十三年戊戌岁四 <lb ed="X" n="0248c12"/><lb ed="R148" n="0592a16"/>月初示疾。十三日归寂。寿八十二。腊六十三。考其传。 <lb ed="X" n="0248c13"/><lb ed="R148" n="0592a17"/>正如两人。然玄素所载曰。有传法一人崇信。住澧州 <lb ed="X" n="0248c14"/><lb ed="R148" n="0592a18"/>龙潭。南嶽让禅师<g ref="#CB15156">碑</g>。唐闻人归登撰。列法孙数人于 <lb ed="X" n="0248c15"/><lb ed="R148" n="0592b01"/>後。有道悟名。圭峰答裴相国宗趣状。列<name role="" type="person">马祖</name>之嗣六 <lb ed="X" n="0248c16"/><lb ed="R148" n="0592b02"/>人。首曰江陵道悟。其下註曰兼禀径山。今妄以雲门･ <lb ed="X" n="0248c17"/><lb ed="R148" n="0592b03"/>临济二宗竞者。可发一笑。</p> <lb ed="X" n="0248c18"/><lb ed="R148" n="0592b04"/><p xml:id="pX87p0248c1801">草堂禅师牋要曰。心体灵知不昧。如一摩尼珠圆照 <lb ed="X" n="0248c19"/><lb ed="R148" n="0592b05"/>空净。都无差别之相。以体明故。对物时能现一切色 <lb ed="X" n="0248c20"/><lb ed="R148" n="0592b06"/>相。色自差而珠无变易。如珠现黑时。人以珠为黑者。 <lb ed="X" n="0248c21"/><lb ed="R148" n="0592b07"/>非见珠也。離黑觅珠者。亦非见珠也。以明黑都无为 <lb ed="X" n="0248c22"/><lb ed="R148" n="0592b08"/>珠者。亦非见珠也。<name role="" type="person">马祖</name>说法。即妄明真。正如以黑为 <lb ed="X" n="0248c23"/><lb ed="R148" n="0592b09"/>珠。神秀说法。令妄尽方见觉性者。離妄求真。正如離 <lb ed="X" n="0248c24"/><lb ed="R148" n="0592b10"/>黑觅珠。牛头说法。一切如梦。本来无事。真妄俱无。正 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0249a" n="0249a"/> <lb ed="X" n="0249a01"/><lb ed="R148" n="0592b11"/>如明黑都无为珠。独荷泽于空相处。指示知见。了了 <lb ed="X" n="0249a02"/><lb ed="R148" n="0592b12"/>常知。正如正见珠体。不顾众色也。密以<name role="" type="person">马祖</name>之道如 <lb ed="X" n="0249a03"/><lb ed="R148" n="0592b13"/>珠之黑。是大不然。即妄明真。方便语耳。略知教乘者 <lb ed="X" n="0249a04"/><lb ed="R148" n="0592b14"/>皆了之。岂<name role="" type="person">马祖</name>应圣师远谶为震旦法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249001" n="0249001"/>主。出其门下 <lb ed="X" n="0249a05"/><lb ed="R148" n="0592b15"/>者如南泉･百丈･大达･归宗之徒。皆博绿三藏。熟烂真 <lb ed="X" n="0249a06"/><lb ed="R148" n="0592b16"/>妄之论。争服膺师尊之。而其道乃止于如珠之黑而 <lb ed="X" n="0249a07"/><lb ed="R148" n="0592b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0249a0701" n="0249a0701"/><anchor xml:id="beg0249a0701" n="0249a0701"/>已<anchor xml:id="end0249a0701"/>哉。又以牛头之道。一切如梦。真妄俱无者。是大不 <lb ed="X" n="0249a08"/><lb ed="R148" n="0592b18"/>然。观其作心王铭曰。前际如空。知处迷宗。分明照境。 <lb ed="X" n="0249a09"/><lb ed="R148" n="0593a01"/>随照冥濛。纵横无照。最微最妙。知法无知。无知知要。 <lb ed="X" n="0249a10"/><lb ed="R148" n="0593a02"/>一一皆治知见之病。而荷泽公然立知见。优劣可见。 <lb ed="X" n="0249a11"/><lb ed="R148" n="0593a03"/>而谓其道如明黑都无为珠者。岂不重欺吾人哉。至 <lb ed="X" n="0249a12"/><lb ed="R148" n="0593a04"/>如北秀之道。顿渐之理。三尺童子知之。所论当论其 <lb ed="X" n="0249a13"/><lb ed="R148" n="0593a05"/>用心。秀公为黄梅上首。顿宗直指。纵曰機器不逮。然 <lb ed="X" n="0249a14"/><lb ed="R148" n="0593a06"/>亦饫闻饱参矣。岂自甘为渐宗徒耶。盖祖道于时疑 <lb ed="X" n="0249a15"/><lb ed="R148" n="0593a07"/>信半天下。不有渐。何以显顿哉。至于纷争者。皆两宗 <lb ed="X" n="0249a16"/><lb ed="R148" n="0593a08"/>之徒。非秀心也。便谓其道止如是。恐非通论。吾闻大 <lb ed="X" n="0249a17"/><lb ed="R148" n="0593a09"/>圣应世。成就法道。其权非一。有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249002A" n="0249002A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0249002A" n="0249002A"/>显权。有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249002B" n="0249002B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0249002B" n="0249002B"/>冥权。冥权即 <lb ed="X" n="0249a18"/><lb ed="R148" n="0593a10"/>为异道。为非道。显权则为亲友。为知识。庸讵知秀公 <lb ed="X" n="0249a19"/><lb ed="R148" n="0593a11"/>非冥权也哉。</p> <lb ed="X" n="0249a20"/><lb ed="R148" n="0593a12"/><p xml:id="pX87p0249a2001">唐僧复礼有法辩。当时流辈推尊之。作真妄偈。问天 <lb ed="X" n="0249a21"/><lb ed="R148" n="0593a13"/>下学者曰。真法性本净。妄念何由起。从真有妄生。此 <lb ed="X" n="0249a22"/><lb ed="R148" n="0593a14"/>妄何所止。无初即无末。有终应有始。无始而无终。长 <lb ed="X" n="0249a23"/><lb ed="R148" n="0593a15"/>怀懵兹理。愿为开玄妙。析之出生死。淸凉国师答曰。 <lb ed="X" n="0249a24"/><lb ed="R148" n="0593a16"/>迷真妄念生。悟真妄即止。能迷非所迷。安得长相似。 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0249b" n="0249b"/> <lb ed="X" n="0249b01"/><lb ed="R148" n="0593a17"/>从来未曾悟。故说妄无始。知妄本自真。方是恒妙理。 <lb ed="X" n="0249b02"/><lb ed="R148" n="0593a18"/>分别心未忘。何由出生死。圭峰禅师答曰。本净本不 <lb ed="X" n="0249b03"/><lb ed="R148" n="0593b01"/>觉。由斯妄念起。知真妄即空。知空妄即止。止处名有 <lb ed="X" n="0249b04"/><lb ed="R148" n="0593b02"/>终。迷时号无始。因缘如幻梦。何终复何始。此是众生 <lb ed="X" n="0249b05"/><lb ed="R148" n="0593b03"/>源。穷之出生死。又曰。人多谓真能生妄。故妄不穷尽。 <lb ed="X" n="0249b06"/><lb ed="R148" n="0593b04"/>为决此理。重答前偈曰。不是真生妄。妄迷真而起。悟 <lb ed="X" n="0249b07"/><lb ed="R148" n="0593b05"/>妄本自真。知真妄即止。妄止似终末。悟来似初始。迷 <lb ed="X" n="0249b08"/><lb ed="R148" n="0593b06"/>悟性皆空。皆空无终始。生死由此迷。达此出生死。予 <lb ed="X" n="0249b09"/><lb ed="R148" n="0593b07"/>味二老所答之辞。皆未副复礼问意。彼问真法本净。 <lb ed="X" n="0249b10"/><lb ed="R148" n="0593b08"/>妄念何由而起。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249b1001" n="0249b1001"/><anchor xml:id="beg0249b1001" n="0249b1001"/>但<anchor xml:id="end0249b1001"/>曰迷真不觉。则孰不能答耶。因为 <lb ed="X" n="0249b11"/><lb ed="R148" n="0593b09"/>明其意。作偈曰。真法本无性。随缘染净起。不了号无 <lb ed="X" n="0249b12"/><lb ed="R148" n="0593b10"/>明。了之即<persName>佛</persName>智。无明全妄情。知觉全真理。当念绝古 <lb ed="X" n="0249b13"/><lb ed="R148" n="0593b11"/>今。底处寻终始。本自離言诠。分别即生死。</p> <lb ed="X" n="0249b14"/><lb ed="R148" n="0593b12"/><p xml:id="pX87p0249b1401">雲庵和尙尝曰。诸<persName>佛</persName>随宜说法。意趣难解。如起信曰 <lb ed="X" n="0249b15"/><lb ed="R148" n="0593b13"/>若有众生来求法者。随<anchor xml:id="nkr_note_add_0249b1501" n="0249b1501"/><anchor xml:id="beg0249b1501" n="0249b1501"/>己<anchor xml:id="end0249b1501"/>能解。方便为说。不应贪著 <lb ed="X" n="0249b16"/><lb ed="R148" n="0593b14"/>名利恭敬。唯念自利利他。迴向菩提故者。为弘法太 <lb ed="X" n="0249b17"/><lb ed="R148" n="0593b15"/>峻者言之也。圆觉曰末世众生欲修行者。应当尽命 <lb ed="X" n="0249b18"/><lb ed="R148" n="0593b16"/>供养善友。事善知识。彼善知识欲来亲近。应断嗔恨。 <lb ed="X" n="0249b19"/><lb ed="R148" n="0593b17"/>现逆顺境。犹如虚空者。为求道不精进者言之也。虽 <lb ed="X" n="0249b20"/><lb ed="R148" n="0593b18"/>然。为弟子者能不忘精进。则为师者不害于太峻。方 <lb ed="X" n="0249b21"/><lb ed="R148" n="0594a01"/>今学者未能尽致敬之礼。而责以悭法则过矣。侍者 <lb ed="X" n="0249b22"/><lb ed="R148" n="0594a02"/>进曰。然则三世<persName>如来</persName>法施之式。可得闻乎。曰。法花曰。 <lb ed="X" n="0249b23"/><lb ed="R148" n="0594a03"/>于一切众生平等说法。以顺法故。不多不少。乃至深 <lb ed="X" n="0249b24"/><lb ed="R148" n="0594a04"/>爱法者。亦不为多说。此<persName>佛</persName>之遗意也。</p> <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0249c" n="0249c"/> <lb ed="X" n="0249c01"/><lb ed="R148" n="0594a05"/><p xml:id="pX87p0249c0101">达观颖禅师初出东吴。年纔十六七。泊舟秦淮。宿奉 <lb ed="X" n="0249c02"/><lb ed="R148" n="0594a06"/>先寺。时寺皆讲。人见其禅者。又少之。不为礼。颖让曰。 <lb ed="X" n="0249c03"/><lb ed="R148" n="0594a07"/><persName>佛</persName>记比丘。恶客比丘至者。法将灭。尔辈安为之耶。有 <lb ed="X" n="0249c04"/><lb ed="R148" n="0594a08"/>答者曰。上人即主此。敬客未晚。<g ref="#CB15438">颖</g>笑曰。我顾未暇居 <lb ed="X" n="0249c05"/><lb ed="R148" n="0594a09"/>此。然能易道行者。使饭十方僧。报<persName>佛</persName>恩耳。时内翰葉 <lb ed="X" n="0249c06"/><lb ed="R148" n="0594a10"/>公淸臣守金陵。颖袖书谒之。葉公曰。昨晚至此。何以 <lb ed="X" n="0249c07"/><lb ed="R148" n="0594a11"/>知建寺始末之详如此乎。对曰。夜阅旧<g ref="#CB15156">碑</g>知之。因极 <lb ed="X" n="0249c08"/><lb ed="R148" n="0594a12"/>言律居之弊。败伤风化。葉公大奇之。奉先缘是乃为 <lb ed="X" n="0249c09"/><lb ed="R148" n="0594a13"/>禅林。吴中讲师多讥诸祖传法偈无译人。禅者与之 <lb ed="X" n="0249c10"/><lb ed="R148" n="0594a14"/>辨。失其真。适足以重其谤。颖谕之曰。此达摩为二祖 <lb ed="X" n="0249c11"/><lb ed="R148" n="0594a15"/>言者也。何须译人耶。如梁武初见之。即问。如何是圣 <lb ed="X" n="0249c12"/><lb ed="R148" n="0594a16"/>谛第一義。答曰。廓然无圣。进曰。对朕者谁。又曰。不识。 <lb ed="X" n="0249c13"/><lb ed="R148" n="0594a17"/>使达摩不通方言。则何于是时便能尔耶。讲师不敢 <lb ed="X" n="0249c14"/><lb ed="R148" n="0594a18"/>复有辞。其挫服魔外之气。无师自然之智发自妙龄。 <lb ed="X" n="0249c15"/><lb ed="R148" n="0594b01"/>而遇事则应无所疑畏。天性则然。後为石门聪之嗣。 <lb ed="X" n="0249c16"/><lb ed="R148" n="0594b02"/>首山嫡孙也。</p> <lb ed="X" n="0249c17"/><lb ed="R148" n="0594b03"/><p xml:id="pX87p0249c1701">涅槃经。迦葉菩萨白<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName>。如<persName>佛</persName>所说。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0249c18"/><lb ed="R148" n="0594b04"/>有秘密藏。是義不然。何以故。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>唯有密语。无 <lb ed="X" n="0249c19"/><lb ed="R148" n="0594b05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0249003" n="0249003"/>密藏。譬如幻主機关木人。人虽睹见屈伸俯仰。莫知 <lb ed="X" n="0249c20"/><lb ed="R148" n="0594b06"/>其内而使之然。<persName>佛</persName>法不尔。咸令众生悉得知见。云何 <lb ed="X" n="0249c21"/><lb ed="R148" n="0594b07"/>当言<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>有秘密藏。<persName>佛</persName>赞迦葉。善哉。善哉。善男子。 <lb ed="X" n="0249c22"/><lb ed="R148" n="0594b08"/>如汝所言。<persName>如来</persName>实无秘密之藏。何以故。如秋满月处 <lb ed="X" n="0249c23"/><lb ed="R148" n="0594b09"/>空。显露淸净无翳。人皆观见。<persName>如来</persName>之言亦复如是。开 <lb ed="X" n="0249c24"/><lb ed="R148" n="0594b10"/>发显露。淸净无翳。愚人不解。谓之秘藏。智者了达。则 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0250a" n="0250a"/> <lb ed="X" n="0250a01"/><lb ed="R148" n="0594b11"/>不名藏。又曰。又无语者。犹如婴儿言语未了。虽复有 <lb ed="X" n="0250a02"/><lb ed="R148" n="0594b12"/>语。实亦无语。<persName>如来</persName>亦尔。语未了者。即秘密之言。虽有 <lb ed="X" n="0250a03"/><lb ed="R148" n="0594b13"/>所说。众生不解。故名无语。故石头曰。乘言须会宗。勿 <lb ed="X" n="0250a04"/><lb ed="R148" n="0594b14"/>自立规矩。药山曰。更须自看。不得绝却言语。我今为 <lb ed="X" n="0250a05"/><lb ed="R148" n="0594b15"/>汝说这个语显无语底。长庆曰。二十八代祖师皆说 <lb ed="X" n="0250a06"/><lb ed="R148" n="0594b16"/>传心。且不说传语。且道心作么生传。若也无言启蒙。 <lb ed="X" n="0250a07"/><lb ed="R148" n="0594b17"/>何名达者。雲门曰。此事若在言语上。三乘十二分教 <lb ed="X" n="0250a08"/><lb ed="R148" n="0594b18"/>岂是无说。因甚么道教外别传。若从学解機智得。只 <lb ed="X" n="0250a09"/><lb ed="R148" n="0595a01"/>如十地圣人说法如雲如雨。犹被<persName>佛</persName>诃见性如隔罗 <lb ed="X" n="0250a10"/><lb ed="R148" n="0595a02"/>縠。以此故知。一切有心。天地悬殊。虽然如是。若是得 <lb ed="X" n="0250a11"/><lb ed="R148" n="0595a03"/>底人。道火何曾烧著口耶。予每曰。衲子于此彻去。方 <lb ed="X" n="0250a12"/><lb ed="R148" n="0595a04"/>知诸<persName>佛</persName>无法可说。而证言说法身。如何是言说法身。 <lb ed="X" n="0250a13"/><lb ed="R148" n="0595a05"/>自答曰。断头船子下扬州。</p> <lb ed="X" n="0250a14"/><lb ed="R148" n="0595a06"/><p xml:id="pX87p0250a1401">王文公曰。<persName>佛</persName>与比丘辰巳间<persName>应供</persName>。名为斋者。与众生 <lb ed="X" n="0250a15"/><lb ed="R148" n="0595a07"/>接。不可不斋。又以<persName>佛</persName>性故。等视众生。而以交神之道 <lb ed="X" n="0250a16"/><lb ed="R148" n="0595a08"/>见之。故首楞严曰。严整威仪。肃恭斋法。又曰。梵语三 <lb ed="X" n="0250a17"/><lb ed="R148" n="0595a09"/>昧。此云正定。正定中所受境界谓之正受。异于无明 <lb ed="X" n="0250a18"/><lb ed="R148" n="0595a10"/>所缘受。故圆觉曰。三昧正受。释者谓梵语三昧。此云 <lb ed="X" n="0250a19"/><lb ed="R148" n="0595a11"/>正受。而宝积云三昧及正受。则此释非也。</p> <lb ed="X" n="0250a20"/><lb ed="R148" n="0595a12"/><p xml:id="pX87p0250a2001">曹溪大师将入涅槃。门人行瑫･超俗･法海等问。和尙 <lb ed="X" n="0250a21"/><lb ed="R148" n="0595a13"/>法何所付。曹溪曰。付嘱者二十年外于此地弘扬。又 <lb ed="X" n="0250a22"/><lb ed="R148" n="0595a14"/>问。谁人。答曰。若欲知者。<name role="" type="person">大庾岭</name>上以网取之。圭峰欲 <lb ed="X" n="0250a23"/><lb ed="R148" n="0595a15"/>立荷泽为正传的付。乃文释之曰。岭者。高也。荷泽姓 <lb ed="X" n="0250a24"/><lb ed="R148" n="0595a16"/>高。故密示之耳。欲抑让公为旁出。则曰。让。则曹溪门 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0250b" n="0250b"/> <lb ed="X" n="0250b01"/><lb ed="R148" n="0595a17"/>下旁出之泛徒。此类数可千馀。呜呼。逐鹿者不见山。 <lb ed="X" n="0250b02"/><lb ed="R148" n="0595a18"/>攫金者不见人。殆非虚言。方密公所见。唯荷泽故。诸 <lb ed="X" n="0250b03"/><lb ed="R148" n="0595b01"/>师不问是非。例皆毁之。如<name role="" type="person">大庾岭</name>上以网取之之语。 <lb ed="X" n="0250b04"/><lb ed="R148" n="0595b02"/>是大师末後全提妙旨。而辄以意求。让公僧中之王。 <lb ed="X" n="0250b05"/><lb ed="R148" n="0595b03"/>而谓之泛徒。详味密公之意。可以发千载之一笑。</p> <lb ed="X" n="0250b06"/><lb ed="R148" n="0595b04"/><p xml:id="pX87p0250b0601">老安国师有言曰。金刚经曰。应无所住而生其心。无 <lb ed="X" n="0250b07"/><lb ed="R148" n="0595b05"/>所住者。不住色･不住声･不住迷･不住悟･不住体･不住 <lb ed="X" n="0250b08"/><lb ed="R148" n="0595b06"/>用。而生其心者。即一切法而显一心。若住善生心。即 <lb ed="X" n="0250b09"/><lb ed="R148" n="0595b07"/>善现。若住恶生心。即恶现。本心即隐没。若无所住。十 <lb ed="X" n="0250b10"/><lb ed="R148" n="0595b08"/>方世界唯是一心。信知曹溪大师云。风幡不动。是心 <lb ed="X" n="0250b11"/><lb ed="R148" n="0595b09"/>动。修山主有偈曰。风动心摇树。雲生性起尘。若明今 <lb ed="X" n="0250b12"/><lb ed="R148" n="0595b10"/>日事。暗却本来人。</p> <lb ed="X" n="0250b13"/><lb ed="R148" n="0595b11"/><p xml:id="pX87p0250b1301">有僧问晦堂老人曰。五祖前身。栽松道者。尝托周氏 <lb ed="X" n="0250b14"/><lb ed="R148" n="0595b12"/>女而生。彼三缘不和合。何从而生耶。老人笑曰。汝闻 <lb ed="X" n="0250b15"/><lb ed="R148" n="0595b13"/>树提伽生于火中。伊尹生于空桑乎。对曰。闻之。汝于 <lb ed="X" n="0250b16"/><lb ed="R148" n="0595b14"/>彼二人乃不疑其生不由三缘。而独疑五祖耶。方今 <lb ed="X" n="0250b17"/><lb ed="R148" n="0595b15"/>士大夫之留意宗乘者。皆以此为疑。及闻此语。莫不 <lb ed="X" n="0250b18"/><lb ed="R148" n="0595b16"/>释然。予以谓老人所示。未欲极教乘之本意。第就其 <lb ed="X" n="0250b19"/><lb ed="R148" n="0595b17"/>機。息狂情耳。马大师曰。<persName>佛</persName>是能仁。有智慧。善機宜。能 <lb ed="X" n="0250b20"/><lb ed="R148" n="0595b18"/>破一切众生疑网。出離有无等缚。其斯之谓欤。</p> <lb ed="X" n="0250b21"/><lb ed="R148" n="0596a01"/><p xml:id="pX87p0250b2101">宗镜录。曰。虽然心即是业。业即是心。既从心生。还从 <lb ed="X" n="0250b22"/><lb ed="R148" n="0596a02"/>心受。如何现今消其妄业报。答曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0250b2201" n="0250b2201"/><anchor xml:id="beg0250b2201" n="0250b2201"/>但<anchor xml:id="end0250b2201"/>了无作。自然业 <lb ed="X" n="0250b23"/><lb ed="R148" n="0596a03"/>空。所以云。若了无作恶业。一生成<persName>佛</persName>。又曰。虽有作业 <lb ed="X" n="0250b24"/><lb ed="R148" n="0596a04"/>而无作者。即是<persName>如来</persName>秘密之教。又凡作业。悉是自心 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0250c" n="0250c"/> <lb ed="X" n="0250c01"/><lb ed="R148" n="0596a05"/>横计外法。还自对治。妄取成业。若了心不取境。境自 <lb ed="X" n="0250c02"/><lb ed="R148" n="0596a06"/>不生。无法牵情。云何成业。余尝作偈释其旨曰。擧手 <lb ed="X" n="0250c03"/><lb ed="R148" n="0596a07"/>炷香而供养<persName>佛</persName>。其心自知应念获福。擧手操刀恣行 <lb ed="X" n="0250c04"/><lb ed="R148" n="0596a08"/>杀戮。其心自知死入地狱。或杀或供一手之功。云何 <lb ed="X" n="0250c05"/><lb ed="R148" n="0596a09"/>业报罪福不同。皆自横计有如是事。是故从来枉沉 <lb ed="X" n="0250c06"/><lb ed="R148" n="0596a10"/>生死。雷长芭蕉铁转磁石。俱无作者而有是力。心不 <lb ed="X" n="0250c07"/><lb ed="R148" n="0596a11"/>取境境亦自寂。故<persName>如来</persName>藏不许有识。</p> <lb ed="X" n="0250c08"/><lb ed="R148" n="0596a12"/><p xml:id="pX87p0250c0801">维摩经曰入不思议境。如借座灯王。取饭香土。促演 <lb ed="X" n="0250c09"/><lb ed="R148" n="0596a13"/>其日劫大小之相容。可以神会妙旨。至曰一切声闻。 <lb ed="X" n="0250c10"/><lb ed="R148" n="0596a14"/>闻是不可思议解脱法门。皆应嚎泣。声震三千大千 <lb ed="X" n="0250c11"/><lb ed="R148" n="0596a15"/>世界。极难解通。首楞严曰一人发真归元。十方虚空 <lb ed="X" n="0250c12"/><lb ed="R148" n="0596a16"/>悉皆销殒。见道者。妄尽觉明。自见空殒。可也。而下文 <lb ed="X" n="0250c13"/><lb ed="R148" n="0596a17"/>乃又曰一切魔王见其宫殿无故坼裂。为难和会。古 <lb ed="X" n="0250c14"/><lb ed="R148" n="0596a18"/>诸法师俱有注释。挍其所论。未容无说。</p> <lb ed="X" n="0250c15"/><lb ed="R148" n="0596b01"/><p xml:id="pX87p0250c1501">临济大师建立四宾主。今徒阅其语。竟莫能分辨之。 <lb ed="X" n="0250c16"/><lb ed="R148" n="0596b02"/>知之者。未必真。不知者。以为苟然。又有四喝。一喝如 <lb ed="X" n="0250c17"/><lb ed="R148" n="0596b03"/>金刚王宝剑。一喝如踞地狮子。一喝如探竿影草。有 <lb ed="X" n="0250c18"/><lb ed="R148" n="0596b04"/>时一喝不作一偈用。如踞地狮子。探竿影草。後学往 <lb ed="X" n="0250c19"/><lb ed="R148" n="0596b05"/>往不省其何等语。安能识其意耶。不过曰此古人一 <lb ed="X" n="0250c20"/><lb ed="R148" n="0596b06"/>期建立之辞耳。何足问哉。然则临济之言遂为虚语 <lb ed="X" n="0250c21"/><lb ed="R148" n="0596b07"/>也。今系其偈于此曰。金刚王剑觌露堂堂。才涉唇吻 <lb ed="X" n="0250c22"/><lb ed="R148" n="0596b08"/>即犯锋铓。踞地狮子本无窠臼。顾伫之间即成渗漏。 <lb ed="X" n="0250c23"/><lb ed="R148" n="0596b09"/>探竿影草莫入阴界。一点不来贼身自败。有时一喝 <lb ed="X" n="0250c24"/><lb ed="R148" n="0596b10"/>不作喝用。<persName>佛</persName>法大有只是牙痛。</p> <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0251a" n="0251a"/> <lb ed="X" n="0251a01"/><lb ed="R148" n="0596b11"/><p xml:id="pX87p0251a0101">予游长沙至鹿苑。见岑禅师<g ref="#CB15148">画</g>像。想见其为人。作岑 <lb ed="X" n="0251a02"/><lb ed="R148" n="0596b12"/>大虫赞幷序。曰。<persName>如来</persName><persName>世尊</persName>语阿难曰。汝元不知一切 <lb ed="X" n="0251a03"/><lb ed="R148" n="0596b13"/>浮尘诸幻化相。当处出生。随处灭尽。幻妄称相。其性 <lb ed="X" n="0251a04"/><lb ed="R148" n="0596b14"/>真为妙觉明体。龙勝菩萨曰。诸法不自生。亦不从他 <lb ed="X" n="0251a05"/><lb ed="R148" n="0596b15"/>生。不共不无因。是故说无生。以<persName>佛</persName>祖之辩。谈心法之 <lb ed="X" n="0251a06"/><lb ed="R148" n="0596b16"/>妙。其淸净显露如掌中见物。无可疑者。而末世众生 <lb ed="X" n="0251a07"/><lb ed="R148" n="0596b17"/>卒不明了者。盖其迷妄之极。非其所闻之习故也。禅 <lb ed="X" n="0251a08"/><lb ed="R148" n="0596b18"/>师愍之。故于所习之境譬之曰。若心是生。则梦幻空 <lb ed="X" n="0251a09"/><lb ed="R148" n="0597a01"/>华亦应是生。若身是生。则山河大地･森罗万象亦应 <lb ed="X" n="0251a10"/><lb ed="R148" n="0597a02"/>是生。大哉言乎。与首楞严･中观论相终始也。禅师大 <lb ed="X" n="0251a11"/><lb ed="R148" n="0597a03"/>寂之孙。南泉之子。赵州之兄。开法于长沙之鹿苑。当 <lb ed="X" n="0251a12"/><lb ed="R148" n="0597a04"/>时衲子倔强如仰山者犹下之。而呼以为<name role="" type="person">岑大虫</name>云。 <lb ed="X" n="0251a13"/><lb ed="R148" n="0597a05"/>为之赞曰。长沙大虫。声威甚重。独眠空林。百兽震恐。 <lb ed="X" n="0251a14"/><lb ed="R148" n="0597a06"/>寂子儿痴。见不知畏。引手捋鬚。幾缺其耳。大空小空。 <lb ed="X" n="0251a15"/><lb ed="R148" n="0597a07"/>是虎是你。如备与觉。可撩其尾。嗟今衲子。眼如裴旻。 <lb ed="X" n="0251a16"/><lb ed="R148" n="0597a08"/>但见其彪。安识虎真。我拜公像。非存非没。百尺竿头。 <lb ed="X" n="0251a17"/><lb ed="R148" n="0597a09"/>行尘勃勃。</p> <lb ed="X" n="0251a18"/><lb ed="R148" n="0597a10"/><p xml:id="pX87p0251a1801">白雲端禅师曰。天下丛林之兴。<name role="" type="person">大智禅师</name>力也。祖堂 <lb ed="X" n="0251a19"/><lb ed="R148" n="0597a11"/>当设达摩初祖之像于其中。<name role="" type="person">大智禅师</name>像西向。开山 <lb ed="X" n="0251a20"/><lb ed="R148" n="0597a12"/>尊宿像东向。得其宜也。不当止设开山尊宿而略其 <lb ed="X" n="0251a21"/><lb ed="R148" n="0597a13"/>祖宗耳。雲居祐禅师曰。吾观诸方长老。示灭必塔其 <lb ed="X" n="0251a22"/><lb ed="R148" n="0597a14"/>骸。山川有限。而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251001" n="0251001"/>人死无穷。百千年之下。塔将<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251002" n="0251002"/>无所容。 <lb ed="X" n="0251a23"/><lb ed="R148" n="0597a15"/>于是于宏觉塔之东作卵塔。曰。凡住持者。自非生身 <lb ed="X" n="0251a24"/><lb ed="R148" n="0597a16"/>不壞。火浴雨舍利者。皆以骨石塡于此。其西又作卵 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0251b" n="0251b"/> <lb ed="X" n="0251b01"/><lb ed="R148" n="0597a17"/>塔。曰。凡众僧化。皆藏骨石于此。谓之三塔。二大老识 <lb ed="X" n="0251b02"/><lb ed="R148" n="0597a18"/>度高远。可为後世法。然孤论难持。犯众难成。卒必有 <lb ed="X" n="0251b03"/><lb ed="R148" n="0597b01"/>赏音<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251003" n="0251003"/>者。吾将观焉。</p> <lb ed="X" n="0251b04"/><lb ed="R148" n="0597b02"/><p xml:id="pX87p0251b0401">东京觉严寺有诚法师讲花严经。历席最久。学者依 <lb ed="X" n="0251b05"/><lb ed="R148" n="0597b03"/>以扬声。其为人纯至。少缘饰。高行远识。近世讲人莫 <lb ed="X" n="0251b06"/><lb ed="R148" n="0597b04"/>有居其右者。元祐初。高丽僧统航海至。上表乞传持 <lb ed="X" n="0251b07"/><lb ed="R148" n="0597b05"/>贤首宗教归本国流通。奉圣旨下两街。擧可以授法 <lb ed="X" n="0251b08"/><lb ed="R148" n="0597b06"/>者。有司以师为宜。上表辞免曰。臣虽刻意讲学。识趣 <lb ed="X" n="0251b09"/><lb ed="R148" n="0597b07"/>浅陋。特以年运<anchor xml:id="nkr_note_add_0251b0901" n="0251b0901"/><anchor xml:id="beg0251b0901" n="0251b0901"/>已<anchor xml:id="end0251b0901"/>往。妄为学者所推。今异国名僧航 <lb ed="X" n="0251b10"/><lb ed="R148" n="0597b08"/>海问道。宜得高识博闻者为之师。窃见杭州慧因院 <lb ed="X" n="0251b11"/><lb ed="R148" n="0597b09"/>僧道源。精练教乘。旁通外学。擧以自代。实允公议。奉 <lb ed="X" n="0251b12"/><lb ed="R148" n="0597b10"/>圣旨。依所乞。敕差朝奉郞扬杰馆伴至钱塘受法。</p> <lb ed="X" n="0251b13"/><lb ed="R148" n="0597b11"/><p xml:id="pX87p0251b1301">予建中靖国之初。故人处获洞山初禅师语一编。福 <lb ed="X" n="0251b14"/><lb ed="R148" n="0597b12"/>严良雅所集。其语言宏妙。真法窟爪牙。大略曰。语中 <lb ed="X" n="0251b15"/><lb ed="R148" n="0597b13"/>有语。名为死句。语中无语。名为活句。未达其源者。落 <lb ed="X" n="0251b16"/><lb ed="R148" n="0597b14"/>在第八魔界中。又曰。言无展事。语不投機。乘言者丧。 <lb ed="X" n="0251b17"/><lb ed="R148" n="0597b15"/>滞句者迷。于此四句语中见得分明也。作个脱洒衲 <lb ed="X" n="0251b18"/><lb ed="R148" n="0597b16"/>僧。根椽片瓦粥饭因缘。堪与人天为善知识。于此不 <lb ed="X" n="0251b19"/><lb ed="R148" n="0597b17"/>明。终成莽鲁。雲庵平生说法。多称初悟门。度越格量。 <lb ed="X" n="0251b20"/><lb ed="R148" n="0597b18"/>偶阅旧记。见其寄道友偈幷序曰。昔洞山参雲门。悟 <lb ed="X" n="0251b21"/><lb ed="R148" n="0598a01"/>旨于言下。入<persName>佛</persName>正知见。所有炙脂帽子･狐臭布衫皆 <lb ed="X" n="0251b22"/><lb ed="R148" n="0598a02"/>脱去。以四句偈明其悟。盖得展事自在之用。投機善 <lb ed="X" n="0251b23"/><lb ed="R148" n="0598a03"/>巧之风。故其应機接物不乘言。不滞句。如狮子王得 <lb ed="X" n="0251b24"/><lb ed="R148" n="0598a04"/>大自在。于哮吼时。百兽震骇。盖法王法如是故也。又 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0251c" n="0251c"/> <lb ed="X" n="0251c01"/><lb ed="R148" n="0598a05"/>世所传见雲门者。皆坐脱立亡。何哉。以无<persName>佛</persName>法知见 <lb ed="X" n="0251c02"/><lb ed="R148" n="0598a06"/>故也。因随句释以奉寄曰。大用现前能展事。春来何 <lb ed="X" n="0251c03"/><lb ed="R148" n="0598a07"/>处不开花。放伊三顿参堂去。四海当知共一家。又曰。 <lb ed="X" n="0251c04"/><lb ed="R148" n="0598a08"/>千差万别解投機。明眼宗师自在时。北斗藏身虽有 <lb ed="X" n="0251c05"/><lb ed="R148" n="0598a09"/>语。出群消息少人知。又曰。游山玩水便乘言。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0251c0501" n="0251c0501"/><anchor xml:id="beg0251c0501" n="0251c0501"/>己<anchor xml:id="end0251c0501"/>商 <lb ed="X" n="0251c06"/><lb ed="R148" n="0598a10"/>量总不偏。狐臭布衫脱未得。且随风俗度流年。又曰。 <lb ed="X" n="0251c07"/><lb ed="R148" n="0598a11"/>滞句乘言是瞽聋。参禅学道自无功。悟来不费纤毫 <lb ed="X" n="0251c08"/><lb ed="R148" n="0598a12"/>力。火裡蝍蟟吞大虫。</p> <lb ed="X" n="0251c09"/><lb ed="R148" n="0598a13"/><p xml:id="pX87p0251c0901">宗道者。不知何许<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251004" n="0251004"/>人。往来舒蕲间。多留于投子。性嗜 <lb ed="X" n="0251c10"/><lb ed="R148" n="0598a14"/>酒。无日不醉。村民爱敬之。每饷以醇醪。居一日。方入 <lb ed="X" n="0251c11"/><lb ed="R148" n="0598a15"/>浴。闻有寻宗者。度其必送榼至。裸而出。得酒径去。人 <lb ed="X" n="0251c12"/><lb ed="R148" n="0598a16"/>皆大笑。而宗傲然不怍。尝散衣下山。有逆而问者曰。 <lb ed="X" n="0251c13"/><lb ed="R148" n="0598a17"/>如何是道者家风。对曰。袈裟裹草鞋。问意旨如何。曰。 <lb ed="X" n="0251c14"/><lb ed="R148" n="0598a18"/>赤脚下桐城。陈退夫初赴省帏。过宗。戏问曰。瓘此行 <lb ed="X" n="0251c15"/><lb ed="R148" n="0598b01"/>欲作状元。得否。宗熟视曰。无时即得。莫测其言也。而 <lb ed="X" n="0251c16"/><lb ed="R148" n="0598b02"/>退夫果以第三名上第。时彦作魁。方悟无时之语。宗 <lb ed="X" n="0251c17"/><lb ed="R148" n="0598b03"/>见雪窦。而超放自如。言法花之流也。</p> <lb ed="X" n="0251c18"/><lb ed="R148" n="0598b04"/><p xml:id="pX87p0251c1801">雪窦初在大阳玄禅师会中典客。与僧夜语。雌黄古 <lb ed="X" n="0251c19"/><lb ed="R148" n="0598b05"/>今。至赵州柏树子因缘。争辨不<anchor xml:id="nkr_note_add_0251c1901" n="0251c1901"/><anchor xml:id="beg0251c1901" n="0251c1901"/>已<anchor xml:id="end0251c1901"/>。有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251005" n="0251005"/>行者立其旁。失 <lb ed="X" n="0251c20"/><lb ed="R148" n="0598b06"/>笑而去。客退。雪窦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251006" n="0251006"/>呼至。数之曰。对宾客敢尔耶。对曰。 <lb ed="X" n="0251c21"/><lb ed="R148" n="0598b07"/>知客有定古今之辩。无定古今之眼。故敢笑曰。且赵 <lb ed="X" n="0251c22"/><lb ed="R148" n="0598b08"/>州意。汝作么生会。因以偈对曰。一兔横身当古路。苍 <lb ed="X" n="0251c23"/><lb ed="R148" n="0598b09"/>鹰纔见便生擒。後来猎犬无灵性。空向枯桩旧处寻。 <lb ed="X" n="0251c24"/><lb ed="R148" n="0598b10"/>雪窦大惊。乃与结友。或云即承天宗禅师也。予谓闻 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0252a" n="0252a"/> <lb ed="X" n="0252a01"/><lb ed="R148" n="0598b11"/>此可以想见当时法席之盛也。</p> <lb ed="X" n="0252a02"/><lb ed="R148" n="0598b12"/><p xml:id="pX87p0252a0201">晦堂老人尝以小疾。医寓漳江。转运判官夏倚公立 <lb ed="X" n="0252a03"/><lb ed="R148" n="0598b13"/>往见之。因剧谈妙道。至会万物为自<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a0301" n="0252a0301"/><anchor xml:id="beg0252a0301" n="0252a0301"/>己<anchor xml:id="end0252a0301"/>及情与无情 <lb ed="X" n="0252a04"/><lb ed="R148" n="0598b14"/>共一体。时有犬卧香案下。以压尺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252001" n="0252001"/>击。又击香案曰。犬 <lb ed="X" n="0252a05"/><lb ed="R148" n="0598b15"/>有情即去。香案无情自住。情与无情如何得成一体 <lb ed="X" n="0252a06"/><lb ed="R148" n="0598b16"/>去。夏不能答。晦堂曰。纔入思惟。便成剩法。何曾会物 <lb ed="X" n="0252a07"/><lb ed="R148" n="0598b17"/>为<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a0701" n="0252a0701"/><anchor xml:id="beg0252a0701" n="0252a0701"/>己<anchor xml:id="end0252a0701"/>耶。老黄龙入灭。道俗请继主道场。法席之盛。初 <lb ed="X" n="0252a08"/><lb ed="R148" n="0598b18"/>不减平时。然性真率。不乐从事。五求解去。乃得谢事 <lb ed="X" n="0252a09"/><lb ed="R148" n="0599a01"/>闲居。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252002" n="0252002"/>而学者益亲。谢景温师直守潭州。虚大沩以致 <lb ed="X" n="0252a10"/><lb ed="R148" n="0599a02"/>之。三辞弗往。又嘱江西彭汝砺器资请所以不应长 <lb ed="X" n="0252a11"/><lb ed="R148" n="0599a03"/>沙之意。晦堂曰。愿见谢公。不愿领大沩也。<name role="" type="person">马祖</name>･百丈 <lb ed="X" n="0252a12"/><lb ed="R148" n="0599a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0252a1201" n="0252a1201"/><anchor xml:id="beg0252a1201" n="0252a1201"/>已<anchor xml:id="end0252a1201"/>前。无住持事。道人相求于空闲寂寞之滨而<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a1202" n="0252a1202"/><anchor xml:id="beg0252a1202" n="0252a1202"/>已<anchor xml:id="end0252a1202"/>。其 <lb ed="X" n="0252a13"/><lb ed="R148" n="0599a05"/>後虽有住持。王臣尊礼为人天师。今则不然。挂名官 <lb ed="X" n="0252a14"/><lb ed="R148" n="0599a06"/>府。如有户籍之民。直遣伍伯追呼耳。岂可复为也。器 <lb ed="X" n="0252a15"/><lb ed="R148" n="0599a07"/>资以斯言反命。师直由是致书愿得一见。不敢以住 <lb ed="X" n="0252a16"/><lb ed="R148" n="0599a08"/>持相屈。遂往长沙。盖于四方公卿意合。则千里应之。 <lb ed="X" n="0252a17"/><lb ed="R148" n="0599a09"/>不合。则数舍亦不往也。开法黄龙十二年。退居庵头 <lb ed="X" n="0252a18"/><lb ed="R148" n="0599a10"/>二十馀年。天下指晦堂为道之所在。盖末世宗师之 <lb ed="X" n="0252a19"/><lb ed="R148" n="0599a11"/>典刑也。</p> <lb ed="X" n="0252a20"/><lb ed="R148" n="0599a12"/><p xml:id="pX87p0252a2001">圆通祖印讷禅师告老于郡。乞请承天端禅师主法 <lb ed="X" n="0252a21"/><lb ed="R148" n="0599a13"/>席。郡可其请。端欣然而来。自以少荷大法。前辈让善 <lb ed="X" n="0252a22"/><lb ed="R148" n="0599a14"/>丛林。责<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a2201" n="0252a2201"/><anchor xml:id="beg0252a2201" n="0252a2201"/>己<anchor xml:id="end0252a2201"/>甚重。故敬严临众。以公灭私。于是宗风大 <lb ed="X" n="0252a23"/><lb ed="R148" n="0599a15"/>振。未幾年。讷公厌阒寂。郡守至。自陈客情。太守恻然 <lb ed="X" n="0252a24"/><lb ed="R148" n="0599a16"/>目端。端笑唯唯而<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a2401" n="0252a2401"/><anchor xml:id="beg0252a2401" n="0252a2401"/>已<anchor xml:id="end0252a2401"/>。明日。登座曰。昔日大法眼禅师 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0252b" n="0252b"/> <lb ed="X" n="0252b01"/><lb ed="R148" n="0599a17"/>有偈曰。难难难是遣情难。情尽圆明一颗寒。方便遣 <lb ed="X" n="0252b02"/><lb ed="R148" n="0599a18"/>情犹不是。更除方便太无端。大众且道情作么生遣。 <lb ed="X" n="0252b03"/><lb ed="R148" n="0599b01"/>喝一喝。下座包腰而去。一众大惊。遮留之不可。丛林 <lb ed="X" n="0252b04"/><lb ed="R148" n="0599b02"/>至今敬畏之。</p> <lb ed="X" n="0252b05"/><lb ed="R148" n="0599b03"/><p xml:id="pX87p0252b0501">南禅师住庐山归宗。火一夕而烬。大众哗噪动山谷。 <lb ed="X" n="0252b06"/><lb ed="R148" n="0599b04"/>而黄龙安坐如平时。桂林僧洪准欲掖之而走。顾见 <lb ed="X" n="0252b07"/><lb ed="R148" n="0599b05"/>叱之。准曰。和尙纵厌世间。慈明法道何所赖耶。因徐 <lb ed="X" n="0252b08"/><lb ed="R148" n="0599b06"/>整衣起。而火<anchor xml:id="nkr_note_add_0252b0801" n="0252b0801"/><anchor xml:id="beg0252b0801" n="0252b0801"/>已<anchor xml:id="end0252b0801"/>及座榻矣。坐是入狱。郡吏发其私忿。 <lb ed="X" n="0252b09"/><lb ed="R148" n="0599b07"/>拷掠百至。绝口不言。唯不食而已。两月而後得释。鬚 <lb ed="X" n="0252b10"/><lb ed="R148" n="0599b08"/>发不剪。皮骨仅存。真点胸迎于中涂。见之。不自知泣 <lb ed="X" n="0252b11"/><lb ed="R148" n="0599b09"/>下。曰。师兄何至是也。黄龙叱曰。者俗汉。真不觉拜之。 <lb ed="X" n="0252b12"/><lb ed="R148" n="0599b10"/>盖其不动如山类如此。</p> <lb ed="X" n="0252b13"/><lb ed="R148" n="0599b11"/><p xml:id="pX87p0252b1301">曹山耽章禅师初辞洞山悟本。本曰。吾在雲巖先师 <lb ed="X" n="0252b14"/><lb ed="R148" n="0599b12"/>处亲印宝镜三昧。事穷的要。今付受汝。汝善护持。无 <lb ed="X" n="0252b15"/><lb ed="R148" n="0599b13"/>令断绝。遇真法器。方可传委。直须秘密。不得影露。恐 <lb ed="X" n="0252b16"/><lb ed="R148" n="0599b14"/>属流佈。丧灭吾宗。夫末法时代。人多漧慧。若要辨认 <lb ed="X" n="0252b17"/><lb ed="R148" n="0599b15"/>向去之人真伪。有三种渗漏。当機直须具眼。一･见渗 <lb ed="X" n="0252b18"/><lb ed="R148" n="0599b16"/>漏者。機不離位。堕在毒海。二･情渗漏者。智常向背。见 <lb ed="X" n="0252b19"/><lb ed="R148" n="0599b17"/>处偏枯。三･语渗漏者。体妙失宗。機昧终始。浊智流转 <lb ed="X" n="0252b20"/><lb ed="R148" n="0599b18"/>于此三种。子宜知之。又纲要三偈。初。敲倡俱行。曰。金 <lb ed="X" n="0252b21"/><lb ed="R148" n="0600a01"/>针双锁备。狭路隐全该。宝印当空妙。褈褈锦缝开。其 <lb ed="X" n="0252b22"/><lb ed="R148" n="0600a02"/>次。金锁玄路。曰。交牙明中暗。功齐转觉难。力穷寻进 <lb ed="X" n="0252b23"/><lb ed="R148" n="0600a03"/>退。金锁网缦鞔。又其次。理事俱不涉。曰。理事俱不涉。 <lb ed="X" n="0252b24"/><lb ed="R148" n="0600a04"/>回照绝幽微。背风无巧拙。电火烁难追。衲子当機能 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0252c" n="0252c"/> <lb ed="X" n="0252c01"/><lb ed="R148" n="0600a05"/>如电火难追。则方透三种渗漏。圆觉曰。众生为解碍。 <lb ed="X" n="0252c02"/><lb ed="R148" n="0600a06"/>菩萨未離觉。故知脱生死于言下。自非上根大智。何 <lb ed="X" n="0252c03"/><lb ed="R148" n="0600a07"/>以臻此。大愚以黄蘗为老婆。良有以也。黄蘗每曰。决 <lb ed="X" n="0252c04"/><lb ed="R148" n="0600a08"/>定不流至第二念。就中方入我宗门。盖宗乘有旨趣。 <lb ed="X" n="0252c05"/><lb ed="R148" n="0600a09"/>下流不悟。妄生同异。欲望大法之兴。不亦难乎。</p> <lb ed="X" n="0252c06"/><lb ed="R148" n="0600a10"/><p xml:id="pX87p0252c0601">龙牙和尙作半身写照。其子报慈匡化为之赞曰。日 <lb ed="X" n="0252c07"/><lb ed="R148" n="0600a11"/>出连山。月圆当户。不是无身。不欲全露。二老洞山悟 <lb ed="X" n="0252c08"/><lb ed="R148" n="0600a12"/>本儿孙也。故其家风機贵迴互。使不犯正位。语忌十 <lb ed="X" n="0252c09"/><lb ed="R148" n="0600a13"/>成。使不堕今时。而匡化匠心独妙。语不失宗。为可贵 <lb ed="X" n="0252c10"/><lb ed="R148" n="0600a14"/>也。馀杭政禅师尝自写照。又自为之赞曰。貌古形疏 <lb ed="X" n="0252c11"/><lb ed="R148" n="0600a15"/>倚杖黎。分明<g ref="#CB15148">画</g>出须菩提。解空不许離声色。似听孤 <lb ed="X" n="0252c12"/><lb ed="R148" n="0600a16"/>猿月下啼。政公超然奇逸人也。故其高韵如光风霁 <lb ed="X" n="0252c13"/><lb ed="R148" n="0600a17"/>月。词致淸婉。而道味苦严。古今赞偈甚多。予尤爱此 <lb ed="X" n="0252c14"/><lb ed="R148" n="0600a18"/>二篇。</p> <lb ed="X" n="0252c15"/><lb ed="R148" n="0600b01"/><p xml:id="pX87p0252c1501">圭峰日用偈曰。作有義事。是惺悟心。作无義事。是散 <lb ed="X" n="0252c16"/><lb ed="R148" n="0600b02"/>乱心。散乱随情转。临终被业牵。惺悟不由情。临终能 <lb ed="X" n="0252c17"/><lb ed="R148" n="0600b03"/>转业。偶阅唐史。李训之败。被绿衣诡言黜官。走终南 <lb ed="X" n="0252c18"/><lb ed="R148" n="0600b04"/>依密。密欲匿之。其徒不可。乃奔凤翔。为盩厔吏所执。 <lb ed="X" n="0252c19"/><lb ed="R148" n="0600b05"/>训死。仇士良捕密诘之。怡然曰。与训游久。吾法遇难 <lb ed="X" n="0252c20"/><lb ed="R148" n="0600b06"/>则救。初无爱憎。死固吾分。予谓比丘于唐交士大夫 <lb ed="X" n="0252c21"/><lb ed="R148" n="0600b07"/>者。或见于传记。多犯法辱教。而圭峰独超然如此。为 <lb ed="X" n="0252c22"/><lb ed="R148" n="0600b08"/>史者亦欣然点笔疾书。盖其履践之明也。观其偈则 <lb ed="X" n="0252c23"/><lb ed="R148" n="0600b09"/>无不欲透脱情境。譬如香象摆壞铁锁。自在而去。岂 <lb ed="X" n="0252c24"/><lb ed="R148" n="0600b10"/>若蝇为唾所涴哉。</p> <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0253a" n="0253a"/> <lb ed="X" n="0253a01"/><lb ed="R148" n="0600b11"/><p xml:id="pX87p0253a0101">雲庵住归宗时。方送法眼大师荼毘。时雨新霁。泥方 <lb ed="X" n="0253a02"/><lb ed="R148" n="0600b12"/>滑道。忽跶倒。大众争掖而起。擧火把曰。法眼荼毘。归 <lb ed="X" n="0253a03"/><lb ed="R148" n="0600b13"/>宗遭攧。呈似大众。更无可说。</p> <lb ed="X" n="0253a04"/><lb ed="R148" n="0600b14"/><p xml:id="pX87p0253a0401">石头大师作参同契。其末曰。谨白参玄人。光阴莫虚 <lb ed="X" n="0253a05"/><lb ed="R148" n="0600b15"/>度。法眼禅师註曰。住。住。恩大难酬。法眼可谓见先德 <lb ed="X" n="0253a06"/><lb ed="R148" n="0600b16"/>之心矣。众生日用以妄想顚倒自蔽光明。故多<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253001" n="0253001"/>遗时 <lb ed="X" n="0253a07"/><lb ed="R148" n="0600b17"/>失候。谓之虚度光阴。有道者无他。能善用其心耳。故 <lb ed="X" n="0253a08"/><lb ed="R148" n="0600b18"/>赵州曰。一切但仍旧。从上诸圣无不从仍旧中得。大 <lb ed="X" n="0253a09"/><lb ed="R148" n="0601a01"/>智度论曰。众生心性。犹如利刀。唯用割泥。泥无所成。 <lb ed="X" n="0253a10"/><lb ed="R148" n="0601a02"/>刀日就损。理体常妙。众生自粗。能善用<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253002" n="0253002"/>之。即合本妙。 <lb ed="X" n="0253a11"/><lb ed="R148" n="0601a03"/>首楞严曰。<persName>佛</persName>谓阿难。譬如琴瑟･箜篌･琵琶。虽有妙音。 <lb ed="X" n="0253a12"/><lb ed="R148" n="0601a04"/>若无妙指。终不能发。汝与众生亦复如是。宝觉真心。 <lb ed="X" n="0253a13"/><lb ed="R148" n="0601a05"/>各各圆满。如我按指。海印发光。汝暂擧心。尘劳先起。 <lb ed="X" n="0253a14"/><lb ed="R148" n="0601a06"/>花严偈曰。若人欲识<persName>佛</persName>境界。当净其意如虚空。远離 <lb ed="X" n="0253a15"/><lb ed="R148" n="0601a07"/>妄想及诸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253003" n="0253003"/>见。令心所向皆无碍。</p> <lb ed="X" n="0253a16"/><lb ed="R148" n="0601a08"/><p xml:id="pX87p0253a1601"><name role="" type="person">大智禅师</name>曰。夫教语皆是三句相连。初･中･後善。初直 <lb ed="X" n="0253a17"/><lb ed="R148" n="0601a09"/>须教渠发善心。中破善。後始明善。菩萨即非菩萨。是 <lb ed="X" n="0253a18"/><lb ed="R148" n="0601a10"/>名菩萨。法非法。非非法。总与么也。若即说一句答。令 <lb ed="X" n="0253a19"/><lb ed="R148" n="0601a11"/>人入地狱。若三句一时说。渠自入地狱。不干教主事。 <lb ed="X" n="0253a20"/><lb ed="R148" n="0601a12"/>故知古大宗师说法皆依<persName>佛</persName>祖法式。不知者以谓苟 <lb ed="X" n="0253a21"/><lb ed="R148" n="0601a13"/>然语。如无著所释金刚般若是此意也。洞山安立五 <lb ed="X" n="0253a22"/><lb ed="R148" n="0601a14"/>位。道眼明者视其题目十五字排布。则见悟本老人。 <lb ed="X" n="0253a23"/><lb ed="R148" n="0601a15"/>如曰正中偏･偏中正･正中来･偏中至･兼中到是也。汾 <lb ed="X" n="0253a24"/><lb ed="R148" n="0601a16"/>阳颂曰。五位参寻切要知。纤毫纔动即差违。金刚透 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0253b" n="0253b"/> <lb ed="X" n="0253b01"/><lb ed="R148" n="0601a17"/>匣谁能解。唯有那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253004" n="0253004"/>叱第一機。擧目便令三界净。振铃 <lb ed="X" n="0253b02"/><lb ed="R148" n="0601a18"/>还使九天归。正中妙挟通迴互。拟议锋铓失却威。</p> <lb ed="X" n="0253b03"/><lb ed="R148" n="0601b01"/><p xml:id="pX87p0253b0301">金刚般若曰。如我说法。如筏喩者。法尙应捨。何况非 <lb ed="X" n="0253b04"/><lb ed="R148" n="0601b02"/>法。西天此土圣贤释者。无虑千馀人。然莫如无著得 <lb ed="X" n="0253b05"/><lb ed="R148" n="0601b03"/><persName>佛</persName>之意。双林大士又从而申明之。无著于此判为言 <lb ed="X" n="0253b06"/><lb ed="R148" n="0601b04"/>说法身。意以谓筏者。言说也。虽与人俱。然亦不类。如 <lb ed="X" n="0253b07"/><lb ed="R148" n="0601b05"/>筏行水中。而实不住。非法者。二边也。在筏且不类。岂 <lb ed="X" n="0253b08"/><lb ed="R148" n="0601b06"/>于二边而止住耶。故曰何况非法。大士偈曰。渡河须 <lb ed="X" n="0253b09"/><lb ed="R148" n="0601b07"/>用筏。到岸不须<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253005" n="0253005"/>船。人法俱名执。悟理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253006" n="0253006"/>谁劳诠。中流仍 <lb ed="X" n="0253b10"/><lb ed="R148" n="0601b08"/>被溺。谁论在二边。有无如取一。即被汚心田。故曹洞 <lb ed="X" n="0253b11"/><lb ed="R148" n="0601b09"/>宗旨有混不得。类不齐之语也。</p> <lb ed="X" n="0253b12"/><lb ed="R148" n="0601b10"/><p xml:id="pX87p0253b1201">雲峰悦禅师再游泐潭。重会南禅师。叙别讲旧。相得 <lb ed="X" n="0253b13"/><lb ed="R148" n="0601b11"/>甚欢。久之。更使一见石霜慈明老人。既至石霜。憩于 <lb ed="X" n="0253b14"/><lb ed="R148" n="0601b12"/>山前莊。闻其坦率之风。悔来。因不复过门。径造南嶽 <lb ed="X" n="0253b15"/><lb ed="R148" n="0601b13"/>福严。未期月。掌记室。俄长老贤公化去。郡以慈明来 <lb ed="X" n="0253b16"/><lb ed="R148" n="0601b14"/>居之。初闻夜参贬剥诸方异解。皆其平生艰难而得 <lb ed="X" n="0253b17"/><lb ed="R148" n="0601b15"/>者。于是歎服。即投诚问道。三往三被骂而退。不勝忿。 <lb ed="X" n="0253b18"/><lb ed="R148" n="0601b16"/>业<anchor xml:id="nkr_note_add_0253b1801" n="0253b1801"/><anchor xml:id="beg0253b1801" n="0253b1801"/>已<anchor xml:id="end0253b1801"/>归之。明日复往。慈明骂如故。因启曰。某唯以不 <lb ed="X" n="0253b19"/><lb ed="R148" n="0601b17"/>解故来问。善知识宜施方便。不蒙开示。专以骂为。岂 <lb ed="X" n="0253b20"/><lb ed="R148" n="0601b18"/>从上所以授法之式耶。慈明惊曰。南书记。我谓汝是 <lb ed="X" n="0253b21"/><lb ed="R148" n="0602a01"/>个人。乃作骂会耶。黄龙闻其语。如桶底脱。拜起汗下。 <lb ed="X" n="0253b22"/><lb ed="R148" n="0602a02"/>从容论赵州因缘。呈偈曰。杰出丛林是赵州。老婆勘 <lb ed="X" n="0253b23"/><lb ed="R148" n="0602a03"/>破没来由。如今四海淸如镜。行人莫与路为雠。慈明 <lb ed="X" n="0253b24"/><lb ed="R148" n="0602a04"/>阅之。笑曰。偈甚佳。但易一字。曰。老婆勘破有来由。其 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0253c" n="0253c"/> <lb ed="X" n="0253c01"/><lb ed="R148" n="0602a05"/>機智妙密又如此。黄龙辞去。白曰。大事毕竟如何。慈 <lb ed="X" n="0253c02"/><lb ed="R148" n="0602a06"/>明诃曰。著衣吃饭不是毕竟。屙屎送尿不是毕竟。予 <lb ed="X" n="0253c03"/><lb ed="R148" n="0602a07"/>尝游福严。览其山川之形勝。读思大所记曰。此山增 <lb ed="X" n="0253c04"/><lb ed="R148" n="0602a08"/>人之志力。居之者多得道。故祖宗授法。莫不因之。虽 <lb ed="X" n="0253c05"/><lb ed="R148" n="0602a09"/>大法之兴。必依之人。然<name role="" type="person">马祖</name>于此受让公记莂。其道 <lb ed="X" n="0253c06"/><lb ed="R148" n="0602a10"/>大振于江西。今慈明･黄龙事迹复相类。亦足怪也。</p> <lb ed="X" n="0253c07"/><lb ed="R148" n="0602a11"/><p xml:id="pX87p0253c0701">生法师曰。敲空作响。击木无声。法眼禅师忽闻斋鱼 <lb ed="X" n="0253c08"/><lb ed="R148" n="0602a12"/>声。谓侍者曰。还闻么。适来若闻。如今不闻。如今若闻。 <lb ed="X" n="0253c09"/><lb ed="R148" n="0602a13"/>适来不闻。会么。</p> <lb ed="X" n="0253c10"/><lb ed="R148" n="0602a14"/><p xml:id="pX87p0253c1001">有僧尝登三生藏。取思大平生所持锡立之。疑虑横 <lb ed="X" n="0253c11"/><lb ed="R148" n="0602a15"/>生。终不能定。忽自念曰。当一切放下却。即擧锡置之。 <lb ed="X" n="0253c12"/><lb ed="R148" n="0602a16"/>锡卓然不倾。以问予其故何哉。余曰。非特于锡则然。 <lb ed="X" n="0253c13"/><lb ed="R148" n="0602a17"/>凡事若有心。即成差误。试观儿辈剪纸。拟心即失。不 <lb ed="X" n="0253c14"/><lb ed="R148" n="0602a18"/>拟心。径往无难。故道人不可须臾忘照也。</p> <lb ed="X" n="0253c15"/><lb ed="R148" n="0602b01"/><p xml:id="pX87p0253c1501">首楞严曰。汝元不知一切浮尘诸幻化相。当处出生。 <lb ed="X" n="0253c16"/><lb ed="R148" n="0602b02"/>随处灭尽。涅槃曰。譬如猛火。不能烧薪。火出木尽。名 <lb ed="X" n="0253c17"/><lb ed="R148" n="0602b03"/>为烧薪。般若灯论曰。根境理同然。智者何惊异。衲子 <lb ed="X" n="0253c18"/><lb ed="R148" n="0602b04"/>于此见彻。方入阿字法门。</p> <lb ed="X" n="0253c19"/><lb ed="R148" n="0602b05"/><p xml:id="pX87p0253c1901"><name role="" type="person">康僧会</name>。天竺人。吴赤乌十年初至建业。营立茅茨。设 <lb ed="X" n="0253c20"/><lb ed="R148" n="0602b06"/>像行道。孙权疑为矫异。召问曰。有何灵验。对曰。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0253c21"/><lb ed="R148" n="0602b07"/>迁迹忽逾千载。遗骨舍利神耀无方。昔<name role="" type="person">阿育王</name>起塔 <lb ed="X" n="0253c22"/><lb ed="R148" n="0602b08"/>至八万四千。塔寺之兴。表遗化也。权曰。若得舍利。当 <lb ed="X" n="0253c23"/><lb ed="R148" n="0602b09"/>为造塔。如其虚妄。国有常刑。会请期七日。乃谓其属 <lb ed="X" n="0253c24"/><lb ed="R148" n="0602b10"/>共结净室。以铜甁加<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253007" n="0253007"/>瓦。烧香礼请。至期无应。会求伸 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0254a" n="0254a"/> <lb ed="X" n="0254a01"/><lb ed="R148" n="0602b11"/>至三七。忽闻甁中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254001" n="0254001"/>鎗然有声。果获舍利以示权。权与 <lb ed="X" n="0254a02"/><lb ed="R148" n="0602b12"/>群臣聚观。五色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254002" n="0254002"/>属人。权大惊而起曰。稀有之瑞也。释 <lb ed="X" n="0254a03"/><lb ed="R148" n="0602b13"/>昙谛。父肜。尝为冀州别驾。母黄氏昼<g ref="#CB05903">寝</g>。梦一僧呼为 <lb ed="X" n="0254a04"/><lb ed="R148" n="0602b14"/>母。寄一麈尾幷铁镂书镇二枚。既觉。而两物俱存。因 <lb ed="X" n="0254a05"/><lb ed="R148" n="0602b15"/>而怀娠生谛。此二物乃谛前身为宏觉法师。为姚苌 <lb ed="X" n="0254a06"/><lb ed="R148" n="0602b16"/>讲法花所献。追绎宏觉捨命。正是寄物之日。会以真 <lb ed="X" n="0254a07"/><lb ed="R148" n="0602b17"/>诚之至。能生致舍利。谛以大愿所持。亦能死将长物。 <lb ed="X" n="0254a08"/><lb ed="R148" n="0602b18"/>呜呼。真诚大愿之力。尙能反易生死。如意自在。况守 <lb ed="X" n="0254a09"/><lb ed="R148" n="0603a01"/>护心城者耶。</p> <lb ed="X" n="0254a10"/><lb ed="R148" n="0603a02"/><p xml:id="pX87p0254a1001">莊子言。藏舟于壑。藏山于泽。释者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254003" n="0254003"/>遣语如流。至曰藏 <lb ed="X" n="0254a11"/><lb ed="R148" n="0603a03"/>天下于天下。未有不嗒然危坐。置笔而思者。晦堂老 <lb ed="X" n="0254a12"/><lb ed="R148" n="0603a04"/>人尝问学者此義如何。对之甚众。晦堂笑曰。汝善说 <lb ed="X" n="0254a13"/><lb ed="R148" n="0603a05"/>道理。予作偈记其意曰。天下心知不可藏。纷纷嗅迹 <lb ed="X" n="0254a14"/><lb ed="R148" n="0603a06"/>但寻香。端能百尺竿头步。始见林梢挂角羊。又问。列 <lb ed="X" n="0254a15"/><lb ed="R148" n="0603a07"/>子戴两小儿论日远近不决。而质于孔子。孔子不答。 <lb ed="X" n="0254a16"/><lb ed="R148" n="0603a08"/>其意何在。学者皆曰。圣如夫子。亦莫能辨此理。是以 <lb ed="X" n="0254a17"/><lb ed="R148" n="0603a09"/>无说也。晦堂亦笑之。予作偈释之曰。凉温远近转增 <lb ed="X" n="0254a18"/><lb ed="R148" n="0603a10"/>疑。不答当渠痛处锥。尙逐小儿争未<anchor xml:id="nkr_note_add_0254a1801" n="0254a1801"/><anchor xml:id="beg0254a1801" n="0254a1801"/>已<anchor xml:id="end0254a1801"/>。仲尼何独古 <lb ed="X" n="0254a19"/><lb ed="R148" n="0603a11"/>难知。</p> <lb ed="X" n="0254a20"/><lb ed="R148" n="0603a12"/><p xml:id="pX87p0254a2001">欧阳文忠公昔官洛中。一日。游嵩山。却去仆吏。放意 <lb ed="X" n="0254a21"/><lb ed="R148" n="0603a13"/>而往。至一山寺。入门。修竹满轩。霜淸鸟啼。风物鲜明。 <lb ed="X" n="0254a22"/><lb ed="R148" n="0603a14"/>文忠休于殿陛。旁有老僧阅经自若。与语不甚顾答。 <lb ed="X" n="0254a23"/><lb ed="R148" n="0603a15"/>文忠异之曰。道人住山久如。对曰。甚久也。又问。诵何 <lb ed="X" n="0254a24"/><lb ed="R148" n="0603a16"/>经。对曰。法花经。文忠曰。古之高僧。临生死之际。类皆 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0254b" n="0254b"/> <lb ed="X" n="0254b01"/><lb ed="R148" n="0603a17"/>谈笑脱去。何道致之耶。对曰。定慧力耳。又问。今乃寂 <lb ed="X" n="0254b02"/><lb ed="R148" n="0603a18"/>寥无有。何哉。老僧笑曰。古之人。念念在定慧。临终安 <lb ed="X" n="0254b03"/><lb ed="R148" n="0603b01"/>得乱。今之人。念念在散乱。临终安得定。文忠大惊。不 <lb ed="X" n="0254b04"/><lb ed="R148" n="0603b02"/>自知膝之屈也。谢希深尝作文记其事。</p> <lb ed="X" n="0254b05"/><lb ed="R148" n="0603b03"/><p xml:id="pX87p0254b0501">言法花。梵相奇古。直视不瞬。时独语笑。多行市里。褰 <lb ed="X" n="0254b06"/><lb ed="R148" n="0603b04"/>裳而趋。或擧指画空。伫立良久。从屠沽游。饮<g ref="#CB01493">啖</g>无所 <lb ed="X" n="0254b07"/><lb ed="R148" n="0603b05"/>择。道俗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254004" n="0254004"/>共目为狂僧。怀禅师未出家时。师见之。抚其 <lb ed="X" n="0254b08"/><lb ed="R148" n="0603b06"/>背曰。德山･临济。丞相吕许公问<persName>佛</persName>法大意。对曰。本来 <lb ed="X" n="0254b09"/><lb ed="R148" n="0603b07"/>无一物。一味总成真。僧问。世有<persName>佛</persName>否。对曰。寺裡文殊。 <lb ed="X" n="0254b10"/><lb ed="R148" n="0603b08"/>有问。师为凡耶圣耶。擧手曰。我不在此住。将示化。作 <lb ed="X" n="0254b11"/><lb ed="R148" n="0603b09"/>遗偈。其旨不可晓也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b1101" n="0254b1101"/><anchor xml:id="beg0254b1101" n="0254b1101"/>已<anchor xml:id="end0254b1101"/>而曰。我从无量劫来。成就逝 <lb ed="X" n="0254b12"/><lb ed="R148" n="0603b10"/>多国土。分身扬化。今南归矣。语毕。右脇而寂。庆历戊 <lb ed="X" n="0254b13"/><lb ed="R148" n="0603b11"/>子十一月二十三日也。</p> <lb ed="X" n="0254b14"/><lb ed="R148" n="0603b12"/><p xml:id="pX87p0254b1401">照觉禅师。元豐之间。革东林律居为丛林。天下衲子 <lb ed="X" n="0254b15"/><lb ed="R148" n="0603b13"/>望风而集。咸信敬畏。仰以为肉身大士。其被赏识者。 <lb ed="X" n="0254b16"/><lb ed="R148" n="0603b14"/>必名闻诸方。然未尝轻予人。罗汉小南禅师嗣雲居 <lb ed="X" n="0254b17"/><lb ed="R148" n="0603b15"/>祐公。道眼明白。未为人知。尝至东林。照觉鸣钟集众。 <lb ed="X" n="0254b18"/><lb ed="R148" n="0603b16"/>出迎于淸溪之上。其徒大惊。自是南之名日益显著。 <lb ed="X" n="0254b19"/><lb ed="R148" n="0603b17"/><persName>佛</persName>印禅师再归雲居。灵源叟初自龙山来。与众群居。 <lb ed="X" n="0254b20"/><lb ed="R148" n="0603b18"/>痛自韬晦。<persName>佛</persName>印陞座白众。请以为座元。其礼数特异。 <lb ed="X" n="0254b21"/><lb ed="R148" n="0604a01"/>灵源受之。丛林学者日亲。知晦堂老人法道有在矣。 <lb ed="X" n="0254b22"/><lb ed="R148" n="0604a02"/>呜呼。先德之成就法器。使增重于世。其法如此。尧非 <lb ed="X" n="0254b23"/><lb ed="R148" n="0604a03"/>不能诛四兇。擧十六子也。留以迟舜耳。虽古圣人所 <lb ed="X" n="0254b24"/><lb ed="R148" n="0604a04"/>为。莫能外是。二老其亦知此者欤。</p> <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0254c" n="0254c"/> <lb ed="X" n="0254c01"/><lb ed="R148" n="0604a05"/><p xml:id="pX87p0254c0101">古塔主去雲门之世。无虑百年。而称其嗣。靑花严未 <lb ed="X" n="0254c02"/><lb ed="R148" n="0604a06"/>始识大阳。特以浮山远公之语故。嗣之不疑。二老皆 <lb ed="X" n="0254c03"/><lb ed="R148" n="0604a07"/>以传言行之自若。其于<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c0301" n="0254c0301"/><anchor xml:id="beg0254c0301" n="0254c0301"/>己<anchor xml:id="end0254c0301"/>甚重。于法甚轻。古之人。于 <lb ed="X" n="0254c04"/><lb ed="R148" n="0604a08"/>法重者。永嘉･黄蘗是也。永嘉因阅维摩。悟<persName>佛</persName>心宗而 <lb ed="X" n="0254c05"/><lb ed="R148" n="0604a09"/>往见六祖。曰。吾欲定宗旨也。黄蘗悟<name role="" type="person">马祖</name>之意而嗣 <lb ed="X" n="0254c06"/><lb ed="R148" n="0604a10"/>百丈。故百丈歎以为不及也。</p> <lb ed="X" n="0254c07"/><lb ed="R148" n="0604a11"/><p xml:id="pX87p0254c0701">地藏琛禅师能大振雪峰･玄沙之道者。其秘重大法。 <lb ed="X" n="0254c08"/><lb ed="R148" n="0604a12"/>恬退自处之效也欤。余尝想见其为人。城隈古寺门 <lb ed="X" n="0254c09"/><lb ed="R148" n="0604a13"/>如死<g ref="#CB01926">灰</g>。道容淸深。戏禅客曰。诸方说禅浩浩地。争如 <lb ed="X" n="0254c10"/><lb ed="R148" n="0604a14"/>我此间栽田博饭吃有旨哉。</p> <lb ed="X" n="0254c11"/><lb ed="R148" n="0604a15"/><p xml:id="pX87p0254c1101">予初居<name role="" type="person">黄龙山</name>时。作禅和子十二时偈曰。吾活计。无 <lb ed="X" n="0254c12"/><lb ed="R148" n="0604a16"/>可观。但日日。长一般。夜半子。困如死。被虱咬。动脚指。 <lb ed="X" n="0254c13"/><lb ed="R148" n="0604a17"/>鸡鸣丑。粥鱼吼。忙繫裙。寻袜纽。平旦寅。忽欠申。两眉 <lb ed="X" n="0254c14"/><lb ed="R148" n="0604a18"/>棱。重千斤。日出卯。自搅炒。眼诵经。口相拗。食时辰。齿 <lb ed="X" n="0254c15"/><lb ed="R148" n="0604b01"/>生津。输肚皮。亏口唇。禺中巳。眼前事。看见亲。说不似。 <lb ed="X" n="0254c16"/><lb ed="R148" n="0604b02"/>日南午。衣自補。忽穿针。全体露。日昳未。方破睡。洗开 <lb ed="X" n="0254c17"/><lb ed="R148" n="0604b03"/>面。摸看鼻。<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c1701" n="0254c1701"/><anchor xml:id="beg0254c1701" n="0254c1701"/>晡<anchor xml:id="end0254c1701"/>时申。最天真。顺便喜。逆便嗔。日入酉。壁 <lb ed="X" n="0254c18"/><lb ed="R148" n="0604b04"/>挂口。镜中空。日中斗。黄昏戌。作用密。眼开合。乌崒律。 <lb ed="X" n="0254c19"/><lb ed="R148" n="0604b05"/>人定亥。说便会。法身眠。无被盖。坐成丛。行作队。活鱍 <lb ed="X" n="0254c20"/><lb ed="R148" n="0604b06"/>鱍。无障碍。若动著。赤肉艾。本无一事可营为。大家相 <lb ed="X" n="0254c21"/><lb ed="R148" n="0604b07"/>聚吃茎菜。</p> <lb ed="X" n="0254c22"/><lb ed="R148" n="0604b08"/><p xml:id="pX87p0254c2201">雲峰悦禅师初至高安大愚。见芝和尙。芝问曰。汝来 <lb ed="X" n="0254c23"/><lb ed="R148" n="0604b09"/>何所求。对曰。拟学<persName>佛</persName>法。芝曰。<persName>佛</persName>法岂可容易学。趁色 <lb ed="X" n="0254c24"/><lb ed="R148" n="0604b10"/>力强健。为众乞饭一遭。学未晚。悦天姿纯至。信受其 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0255a" n="0255a"/> <lb ed="X" n="0255a01"/><lb ed="R148" n="0604b11"/>言。即往行乞。既还。而芝移居翠巖。悦又诣芝所。求入 <lb ed="X" n="0255a02"/><lb ed="R148" n="0604b12"/>室。芝曰。<persName>佛</persName>法且置之。大众夜寒须炭。更当乞炭一次。 <lb ed="X" n="0255a03"/><lb ed="R148" n="0604b13"/>学未晚。悦又行乞。岁晏载炭归。且求示诲。芝曰。<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0255a04"/><lb ed="R148" n="0604b14"/>不怕烂却。维那方缺人。子当就职。勿辞也。遂鸣楗槌 <lb ed="X" n="0255a05"/><lb ed="R148" n="0604b15"/>白众请之。悦有难色。拜起。追悔欲弃去。业<anchor xml:id="nkr_note_add_0255a0501" n="0255a0501"/><anchor xml:id="beg0255a0501" n="0255a0501"/>已<anchor xml:id="end0255a0501"/>当之。因 <lb ed="X" n="0255a06"/><lb ed="R148" n="0604b16"/>中休。然恨不晓芝公之意果如何耳。一日。束破桶。引 <lb ed="X" n="0255a07"/><lb ed="R148" n="0604b17"/>篾触盆堕地。遂大悟。方见芝公用处。走见芝。芝笑呼 <lb ed="X" n="0255a08"/><lb ed="R148" n="0604b18"/>曰。维那。且喜大事了毕。悦未及吐一言。再拜。汗如雨 <lb ed="X" n="0255a09"/><lb ed="R148" n="0605a01"/>而去。故其门风孤峻。未尝有构之者。南禅师尝语大 <lb ed="X" n="0255a10"/><lb ed="R148" n="0605a02"/>寧老原曰。渠欲人人悟解。如此岂可得哉。</p> <lb ed="X" n="0255a11"/><lb ed="R148" n="0605a03"/><p xml:id="pX87p0255a1101">神鼎諲禅师。少年时与数耆宿游南嶽。一僧擧论宗 <lb ed="X" n="0255a12"/><lb ed="R148" n="0605a04"/>乘。颇博敏。会野<g ref="#CB01366">饭</g>山店中供辨。而僧论说不<anchor xml:id="nkr_note_add_0255a1201" n="0255a1201"/><anchor xml:id="beg0255a1201" n="0255a1201"/>已<anchor xml:id="end0255a1201"/>。諲曰。 <lb ed="X" n="0255a13"/><lb ed="R148" n="0605a05"/>上人言。三界唯心。万法唯识。唯识唯心。眼声耳色。何 <lb ed="X" n="0255a14"/><lb ed="R148" n="0605a06"/>人之语。僧曰。法眼大师偈也。諲曰。其義如何。对曰。唯 <lb ed="X" n="0255a15"/><lb ed="R148" n="0605a07"/>心故。根境不相到。唯识故。声色摐然。諲曰。舌味是根 <lb ed="X" n="0255a16"/><lb ed="R148" n="0605a08"/>境否。对曰。是。諲以箸挟菜置口。含糊而言曰。何谓相 <lb ed="X" n="0255a17"/><lb ed="R148" n="0605a09"/>入耶。坐者相顾大惊。莫能加答。諲曰。路涂之乐。终未 <lb ed="X" n="0255a18"/><lb ed="R148" n="0605a10"/>到家。见解入微。不名见道。参须实参。悟须实悟。阎罗 <lb ed="X" n="0255a19"/><lb ed="R148" n="0605a11"/>大王不怕多语。</p> <lb ed="X" n="0255a20"/><lb ed="R148" n="0605a12"/><p xml:id="pX87p0255a2001">金刚三昧经。乃二觉圆通。示菩萨行也。初。元晓造疏。 <lb ed="X" n="0255a21"/><lb ed="R148" n="0605a13"/>悟其以本始二觉为宗。故坐牛车。置几案于两角之 <lb ed="X" n="0255a22"/><lb ed="R148" n="0605a14"/>间。據以草文。圆觉经以皆证圆觉无时无性为宗。故 <lb ed="X" n="0255a23"/><lb ed="R148" n="0605a15"/>经首叙文不标时处。及考其翻译之代。史复不书。晓 <lb ed="X" n="0255a24"/><lb ed="R148" n="0605a16"/>公设事表法。圆觉冥合<persName>佛</persName>意。其自觉心灵之影像乎。</p> <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0255b" n="0255b"/> <lb ed="X" n="0255b01"/><lb ed="R148" n="0605a17"/><p xml:id="pX87p0255b0101">曹溪六祖大师方其韬晦时。杂居止于编民。混劳侣 <lb ed="X" n="0255b02"/><lb ed="R148" n="0605a18"/>于商农十有六年。蛮儿･海竖･贩夫･灶妇得以追呼尔 <lb ed="X" n="0255b03"/><lb ed="R148" n="0605b01"/>汝。及其德加于人。道信于天下也。虽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255001" n="0255001"/>累朝天子不得 <lb ed="X" n="0255b04"/><lb ed="R148" n="0605b02"/>而师友之。其行圣贤之分故。莫知贵贱之异也。大宋 <lb ed="X" n="0255b05"/><lb ed="R148" n="0605b03"/>高僧传曰。天子累召。祖竟不往。曰。吾<g ref="#CB15032">貌</g>不扬。北人见 <lb ed="X" n="0255b06"/><lb ed="R148" n="0605b04"/>之必轻法。是果祖师之言乎。不仁者之言也。至人何 <lb ed="X" n="0255b07"/><lb ed="R148" n="0605b05"/>尝以形骸为<g ref="#CB00421">恤</g>。况其天形道<g ref="#CB15032">貌</g>。以慈摄物者。其肯不 <lb ed="X" n="0255b08"/><lb ed="R148" n="0605b06"/>自信耶。</p> <lb ed="X" n="0255b09"/><lb ed="R148" n="0605b07"/><p xml:id="pX87p0255b0901">石头和尙庵于南台有年。偶见负米登山者。问之。曰。 <lb ed="X" n="0255b10"/><lb ed="R148" n="0605b08"/>送供米也。明日即移庵下梁端。遂终于梁端。有塔存 <lb ed="X" n="0255b11"/><lb ed="R148" n="0605b09"/>焉。百丈寺在绝顶。每日力作以偿其供。有劝止之者。 <lb ed="X" n="0255b12"/><lb ed="R148" n="0605b10"/>则曰。我无德以劳人。众不忍。藏去作具。因不食。故有 <lb ed="X" n="0255b13"/><lb ed="R148" n="0605b11"/>一日不作。一日不食之语。先德卒身多如此。故六祖 <lb ed="X" n="0255b14"/><lb ed="R148" n="0605b12"/>以石坠腰。牛头负粮供众。今少年苾刍擎钵颦頞曰。 <lb ed="X" n="0255b15"/><lb ed="R148" n="0605b13"/>吾臂酸。</p> <lb ed="X" n="0255b16"/><lb ed="R148" n="0605b14"/><p xml:id="pX87p0255b1601">雪窦禅师作祖英颂古。其首篇颂初祖不契梁武。曰 <lb ed="X" n="0255b17"/><lb ed="R148" n="0605b15"/>阖国人追不再来。千古万古空相忆者。重歎老萧不 <lb ed="X" n="0255b18"/><lb ed="R148" n="0605b16"/>遇词也。昧者乃叙其事于前。曰。达摩既去。志公问曰。 <lb ed="X" n="0255b19"/><lb ed="R148" n="0605b17"/>陛下识此人否。盖观音大士之应身耳。传<persName>佛</persName>心印至 <lb ed="X" n="0255b20"/><lb ed="R148" n="0605b18"/>此土。奈何不为礼耶。老萧欲追之。志公曰。借使阖国 <lb ed="X" n="0255b21"/><lb ed="R148" n="0606a01"/>人追。亦不复来矣。雪窦岂不知志公没于天鉴十三 <lb ed="X" n="0255b22"/><lb ed="R148" n="0606a02"/>年。而达摩以普通元年至金陵。予以是知叙此者非 <lb ed="X" n="0255b23"/><lb ed="R148" n="0606a03"/>雪窦意也。今传写又作盖国。益可笑。又颂洞山麻三 <lb ed="X" n="0255b24"/><lb ed="R148" n="0606a04"/>斤曰。堪忆长庆陆大夫。解道合哭不合哭。意用长庆 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0255c" n="0255c"/> <lb ed="X" n="0255c01"/><lb ed="R148" n="0606a05"/>语。长庆闻陆大夫此语而哭。乃问众曰。且道合哭不 <lb ed="X" n="0255c02"/><lb ed="R148" n="0606a06"/>合哭。事见传灯录。而昧者易曰。合笑不合哭。失其旨 <lb ed="X" n="0255c03"/><lb ed="R148" n="0606a07"/>甚矣。王文公见禅者多问韩退之见大顚事。往往对 <lb ed="X" n="0255c04"/><lb ed="R148" n="0606a08"/>公妄谈者。公嗟惜禅者吐辞多臆说。不问義理。故要 <lb ed="X" n="0255c05"/><lb ed="R148" n="0606a09"/>谤者多。以此。有志于宗教者。当考证之。不可苟也。</p> <lb ed="X" n="0255c06"/><lb ed="R148" n="0606a10"/><p xml:id="pX87p0255c0601">僧问予。转八识成四智。从上宗师颇有释其義者乎。 <lb ed="X" n="0255c07"/><lb ed="R148" n="0606a11"/>余曰。曹溪有偈<g ref="#CB08764">最</g>详。曰。大圆镜智性淸净。平等性智 <lb ed="X" n="0255c08"/><lb ed="R148" n="0606a12"/>心无病。妙观察智见非功。成所作智同圆镜。五八六 <lb ed="X" n="0255c09"/><lb ed="R148" n="0606a13"/>七果因转。但转其名无实性。若于转处不留情。繁兴 <lb ed="X" n="0255c10"/><lb ed="R148" n="0606a14"/>永处那伽定。以五识第八亲相分。故曰。成所作智同 <lb ed="X" n="0255c11"/><lb ed="R148" n="0606a15"/>圆镜。是皆果上方转。第六第七无别体。故但能了知 <lb ed="X" n="0255c12"/><lb ed="R148" n="0606a16"/>即性平等。是皆因中转也。</p> <lb ed="X" n="0255c13"/><lb ed="R148" n="0606a17"/><p xml:id="pX87p0255c1301">英邵武开豁明济之姿。盖从上宗门爪牙也。尝客雲 <lb ed="X" n="0255c14"/><lb ed="R148" n="0606a18"/>居。掩室不与人交。下视四海。莫有可其意者。曰。吾将 <lb ed="X" n="0255c15"/><lb ed="R148" n="0606b01"/>老死于此山。偶夜读李长者十明论。因大悟。久之。夜 <lb ed="X" n="0255c16"/><lb ed="R148" n="0606b02"/>经行。闻二僧擧老黄龙<persName>佛</persName>手驴脚因缘。异之就问。南 <lb ed="X" n="0255c17"/><lb ed="R148" n="0606b03"/>公今何所寓。对曰。在黄蘗。黎明径造南公。一见与语。 <lb ed="X" n="0255c18"/><lb ed="R148" n="0606b04"/>自以谓不及。又往见翠巖真点胸。方入室。真问曰。女 <lb ed="X" n="0255c19"/><lb ed="R148" n="0606b05"/>子出定。意旨如何。英引手<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c1901" n="0255c1901"/><anchor xml:id="beg0255c1901" n="0255c1901"/>掐<anchor xml:id="end0255c1901"/>其膝而去。真笑曰。卖匙 <lb ed="X" n="0255c20"/><lb ed="R148" n="0606b06"/>箸客未在。真自是知其機辩脱略窠臼。大称赏之。于 <lb ed="X" n="0255c21"/><lb ed="R148" n="0606b07"/>是一时学者宗向。晚。首众僧于圆通。南公见僧自庐 <lb ed="X" n="0255c22"/><lb ed="R148" n="0606b08"/>山来。必问。曾依觐英首座否。有不识者。则曰。汝行脚 <lb ed="X" n="0255c23"/><lb ed="R148" n="0606b09"/>到庐山。不识英首座。是宝山徒手之说也。南公在世。 <lb ed="X" n="0255c24"/><lb ed="R148" n="0606b10"/>不肯开法。南公化去。师曰。大法捨我其谁能荷之耶。 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0256a" n="0256a"/> <lb ed="X" n="0256a01"/><lb ed="R148" n="0606b11"/>遂出世住泐潭。有偈语甚多。今止记其三首。可以想 <lb ed="X" n="0256a02"/><lb ed="R148" n="0606b12"/>见其为人。曰。石门路险铁关牢。擧目褈褈万仞高。无 <lb ed="X" n="0256a03"/><lb ed="R148" n="0606b13"/>角铁牛衝得破。毘卢海内鼓波涛。又曰。万锻炉中铁 <lb ed="X" n="0256a04"/><lb ed="R148" n="0606b14"/>蒺藜。直须高價莫饶伊。横来竖去呵呵笑。一任旁人 <lb ed="X" n="0256a05"/><lb ed="R148" n="0606b15"/>鼓是非。又曰。十方齐现一毫端。华藏褈褈帝网寒。珍 <lb ed="X" n="0256a06"/><lb ed="R148" n="0606b16"/>重善财何处去。淸宵风撼碧琅玕。</p> <lb ed="X" n="0256a07"/><lb ed="R148" n="0606b17"/><p xml:id="pX87p0256a0701">达观禅师尝窃笑禅者不问義理。如宗门有四种藏 <lb ed="X" n="0256a08"/><lb ed="R148" n="0606b18"/>锋。初曰就理。次曰就事。至于理事俱藏。则曰入就。俱 <lb ed="X" n="0256a09"/><lb ed="R148" n="0607a01"/>不涉理事。则曰出就。彼不视字画辄易就理。作袖裡 <lb ed="X" n="0256a10"/><lb ed="R148" n="0607a02"/>易出就。作出袖易入就。作入袖就事不可易也。则孤 <lb ed="X" n="0256a11"/><lb ed="R148" n="0607a03"/>令之。今德山四家录所载具存。使晚生末学疑长老 <lb ed="X" n="0256a12"/><lb ed="R148" n="0607a04"/>袖中必有一物出入往来。大可笑也。晦堂老人见禅 <lb ed="X" n="0256a13"/><lb ed="R148" n="0607a05"/>者汗漫。则笑曰。彼出家便依诵八阳经者为师矣。其 <lb ed="X" n="0256a14"/><lb ed="R148" n="0607a06"/>见闻必有渊源。</p> <lb ed="X" n="0256a15"/><lb ed="R148" n="0607a07"/><p xml:id="pX87p0256a1501">南院和尙曰。问在答处。答在问处。夹山曰。明中抽横 <lb ed="X" n="0256a16"/><lb ed="R148" n="0607a08"/>骨。暗中坐舌头。上座玄旨是老僧舌头。老僧玄旨是 <lb ed="X" n="0256a17"/><lb ed="R148" n="0607a09"/>上座舌头。又曰。坐却舌头。别生见解。参他活意。不参 <lb ed="X" n="0256a18"/><lb ed="R148" n="0607a10"/>死意。达观曰。纔涉唇吻。便落意思。幷是死门。故非活 <lb ed="X" n="0256a19"/><lb ed="R148" n="0607a11"/>路。直饶透脱。犹在沉沦。余尝怪洞山･临济提倡旨归 <lb ed="X" n="0256a20"/><lb ed="R148" n="0607a12"/>多相同。盖得前圣为物法式之大要。楞严曰。此方真 <lb ed="X" n="0256a21"/><lb ed="R148" n="0607a13"/>教体。淸净在音闻。故旧说多言达摩乃观音应身。指 <lb ed="X" n="0256a22"/><lb ed="R148" n="0607a14"/>楞伽可以印心。则其旨盖尝曰<persName>佛</persName>语心为宗故也。又 <lb ed="X" n="0256a23"/><lb ed="R148" n="0607a15"/>曰南嶽让公亦观音应身。味其意。若非苟然者也。</p> <lb ed="X" n="0256a24"/><lb ed="R148" n="0607a16"/><p xml:id="pX87p0256a2401">有僧谓余曰。如古人问。大修行人还落因果也无。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256001" n="0256001"/>或 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0256b" n="0256b"/> <lb ed="X" n="0256b01"/><lb ed="R148" n="0607a17"/>答曰。不落。或答曰。不昧。问。如何是大悲千手眼。或答 <lb ed="X" n="0256b02"/><lb ed="R148" n="0607a18"/>曰。通身是。有闻之者则曰。我则不然。曰。遍身是。或问 <lb ed="X" n="0256b03"/><lb ed="R148" n="0607b01"/>如何是<persName>佛</persName>。或答曰。臭肉等来蝇。有闻之者曰。我则不 <lb ed="X" n="0256b04"/><lb ed="R148" n="0607b02"/>然。破驴脊上足苍蝇。或问。拟借一问以为影草时如 <lb ed="X" n="0256b05"/><lb ed="R148" n="0607b03"/>何。或答曰。何必。有闻之者曰。何不道个不必。如诸老 <lb ed="X" n="0256b06"/><lb ed="R148" n="0607b04"/>宿所示。何以分其优劣。得达其旨。于法无碍。谓一切 <lb ed="X" n="0256b07"/><lb ed="R148" n="0607b05"/>语言无用拣择。信手拈来也耶。则彼皆轻褈问答。锱 <lb ed="X" n="0256b08"/><lb ed="R148" n="0607b06"/>铢而较之。谓临機直须别辨也耶。则彼之理致具在。 <lb ed="X" n="0256b09"/><lb ed="R148" n="0607b07"/>若无可同异者。此吾所尝疑不能释也。余曰。我不解 <lb ed="X" n="0256b10"/><lb ed="R148" n="0607b08"/>子之疑。然闻<persName>世尊</persName>在日。有比丘根钝。无多闻性。<persName>佛</persName>令 <lb ed="X" n="0256b11"/><lb ed="R148" n="0607b09"/>诵笤帚二字。日夕诵之。言苕则<anchor xml:id="nkr_note_add_0256b1101" n="0256b1101"/><anchor xml:id="beg0256b1101" n="0256b1101"/>已<anchor xml:id="end0256b1101"/>忘帚。言帚则又忘 <lb ed="X" n="0256b12"/><lb ed="R148" n="0607b10"/>苕。每自剋责。繫念不休。忽能言曰笤帚。于此大悟。得 <lb ed="X" n="0256b13"/><lb ed="R148" n="0607b11"/>无碍辩才。子能如诵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256002" n="0256002"/>苕者。当见先德大慈悲故。为物 <lb ed="X" n="0256b14"/><lb ed="R148" n="0607b12"/>之心。僧詟应而去。</p> <lb ed="X" n="0256b15"/><lb ed="R148" n="0607b13"/><p xml:id="pX87p0256b1501">法昌倚遇禅师。北禅贤公之子。住山三十年。刀耕火 <lb ed="X" n="0256b16"/><lb ed="R148" n="0607b14"/>种。衲子过门必勘诘之。英邵武･圣上座皆黄龙高弟。 <lb ed="X" n="0256b17"/><lb ed="R148" n="0607b15"/>与之友善。多法句遍丛林。晦堂老人尝过之。问曰。承 <lb ed="X" n="0256b18"/><lb ed="R148" n="0607b16"/>闻和尙近日造草堂。毕工否。曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0256b1801" n="0256b1801"/><anchor xml:id="beg0256b1801" n="0256b1801"/>已<anchor xml:id="end0256b1801"/>毕工。又问曰。幾工 <lb ed="X" n="0256b19"/><lb ed="R148" n="0607b17"/>可成。曰。止用数百工。遇恚曰。大好草堂。晦堂拊手笑 <lb ed="X" n="0256b20"/><lb ed="R148" n="0607b18"/>曰。且要天下人疑著。临终时。使人要徐德占。德占偕 <lb ed="X" n="0256b21"/><lb ed="R148" n="0608a01"/>灵源禅师驰往。至则方坐寝室。以院事什物付监寺 <lb ed="X" n="0256b22"/><lb ed="R148" n="0608a02"/>曰。吾自住此至今日。以护惜常住故。每自莅之。今行 <lb ed="X" n="0256b23"/><lb ed="R148" n="0608a03"/>矣。汝辈著精彩。言毕。擧手中杖子曰。且道这个付与 <lb ed="X" n="0256b24"/><lb ed="R148" n="0608a04"/>阿谁。众无对者。掷于地。投床枕臂而化。</p> <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0256c" n="0256c"/> <lb ed="X" n="0256c01"/><lb ed="R148" n="0608a05"/><p xml:id="pX87p0256c0101">首山和尙尝作传法纲要偈曰。咄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256003" n="0256003"/>咄拙郞君。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256004" n="0256004"/>機妙无 <lb ed="X" n="0256c02"/><lb ed="R148" n="0608a06"/>人识。打破凤林关。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256005" n="0256005"/>穿靴水上立。咄咄巧女儿。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256006" n="0256006"/>停梭不 <lb ed="X" n="0256c03"/><lb ed="R148" n="0608a07"/>解织。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256007" n="0256007"/>贪看鬥鸡人。水牛也不识。汾阳无德禅师注释 <lb ed="X" n="0256c04"/><lb ed="R148" n="0608a08"/>之。然学者犹莫晓。则知古人神悟颖脱之资。今人不 <lb ed="X" n="0256c05"/><lb ed="R148" n="0608a09"/>可企及远甚。余尝嗟诵之。淳化三年十二月五日。谓 <lb ed="X" n="0256c06"/><lb ed="R148" n="0608a10"/>众曰。老僧今年六十七。老病相依且过日。今年记取 <lb ed="X" n="0256c07"/><lb ed="R148" n="0608a11"/>明年事。明年记著今年日。至明年。时皆无爽。复谓众 <lb ed="X" n="0256c08"/><lb ed="R148" n="0608a12"/>曰。白银世界金色身。情与无情共一真。明暗尽时俱 <lb ed="X" n="0256c09"/><lb ed="R148" n="0608a13"/>不照。日轮午後示全身。日午安坐而化。</p> <lb ed="X" n="0256c10"/><lb ed="R148" n="0608a14"/><p xml:id="pX87p0256c1001">大般若经曰。诸天子窃作是念。诸夜叉等言词咒句。 <lb ed="X" n="0256c11"/><lb ed="R148" n="0608a15"/>虽复隐密而当可知。尊者善现于此般若波罗蜜多。 <lb ed="X" n="0256c12"/><lb ed="R148" n="0608a16"/>虽以种种言词显示。而我等辈竟不能解。善现知彼 <lb ed="X" n="0256c13"/><lb ed="R148" n="0608a17"/>心之所念。便告之言。汝等天子于我所说不能解耶。 <lb ed="X" n="0256c14"/><lb ed="R148" n="0608a18"/>诸天子言。如是。如是。具寿善现复告言。我曾于此不 <lb ed="X" n="0256c15"/><lb ed="R148" n="0608b01"/>说一字。汝亦不闻。当何所解。何以故。甚深般若波罗 <lb ed="X" n="0256c16"/><lb ed="R148" n="0608b02"/>蜜多文字言说皆远離故。由于此中说者･听者及能 <lb ed="X" n="0256c17"/><lb ed="R148" n="0608b03"/>解者皆不可得。一切<persName>如来</persName>应正等觉所证无上正等 <lb ed="X" n="0256c18"/><lb ed="R148" n="0608b04"/>菩提。其相甚深亦复如是。曹溪大师将入灭。方敢全 <lb ed="X" n="0256c19"/><lb ed="R148" n="0608b05"/>提此令者。知大乘种姓纯熟故。僧问归新州意旨。乃 <lb ed="X" n="0256c20"/><lb ed="R148" n="0608b06"/>曰。葉落归根。来时无口。至江西<name role="" type="person">马祖</name>･南嶽石头则大 <lb ed="X" n="0256c21"/><lb ed="R148" n="0608b07"/>振耀之。故号石头为真吼。<name role="" type="person">马祖</name>为全提。其機锋如大 <lb ed="X" n="0256c22"/><lb ed="R148" n="0608b08"/>火聚。拟之则死。学者乃欲以意思解。不亦误哉。</p> <lb ed="X" n="0256c23"/><lb ed="R148" n="0608b09"/><p xml:id="pX87p0256c2301">嵩明教每歎沙门高尙。大圣慈荫之力也。而晚世纷 <lb ed="X" n="0256c24"/><lb ed="R148" n="0608b10"/>纷者。自卑贱之。其见天子。无称臣礼。臣之为言。公卿 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0257a" n="0257a"/> <lb ed="X" n="0257a01"/><lb ed="R148" n="0608b11"/>士大夫之职不当<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a0101" n="0257a0101"/><anchor xml:id="beg0257a0101" n="0257a0101"/>僭<anchor xml:id="end0257a0101"/>越。取而有之。唐令瑫暗识。首壞 <lb ed="X" n="0257a02"/><lb ed="R148" n="0608b12"/>其端。历世因之不疑。彼山林野逸之人。天子犹不得 <lb ed="X" n="0257a03"/><lb ed="R148" n="0608b13"/>臣之。况沙门乎。故其进正宗记之表。皆首尾言臣某。 <lb ed="X" n="0257a04"/><lb ed="R148" n="0608b14"/>以存故事。至其间。当自叙。则亦止称名而<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a0401" n="0257a0401"/><anchor xml:id="beg0257a0401" n="0257a0401"/>已<anchor xml:id="end0257a0401"/>。当时公 <lb ed="X" n="0257a05"/><lb ed="R148" n="0608b15"/>卿阅之。重其高识。予昔游湘中。见沙门作道场。至召 <lb ed="X" n="0257a06"/><lb ed="R148" n="0608b16"/>南嶽帝君。则屈躬唱曰。臣僧某。此又何也。</p> <lb ed="X" n="0257a07"/><lb ed="R148" n="0608b17"/><p xml:id="pX87p0257a0701">予顷游京淮･东吴间。法席至盛。然主法者太谦。以壞 <lb ed="X" n="0257a08"/><lb ed="R148" n="0608b18"/>先德之式。如前辈陞堂。摄衣定。侍者问讯退。然後大 <lb ed="X" n="0257a09"/><lb ed="R148" n="0609a01"/>众致敬。侧立肃听。以重法故。于主法者何有哉。今则 <lb ed="X" n="0257a10"/><lb ed="R148" n="0609a02"/>不然。长老登座拱立。以迟大众立定乃敢坐。独江西 <lb ed="X" n="0257a11"/><lb ed="R148" n="0609a03"/>丛林古格不易。然予以今日事势观之。恐他日有甚 <lb ed="X" n="0257a12"/><lb ed="R148" n="0609a04"/>于京淮･东吴也。</p> <lb ed="X" n="0257a13"/><lb ed="R148" n="0609a05"/><p xml:id="pX87p0257a1301">仁宗皇帝与大觉禅师为法喜游。和宸词句甚多。然 <lb ed="X" n="0257a14"/><lb ed="R148" n="0609a06"/>皆踪迹上语。初不敢出新奇宏妙之言。至观其平日 <lb ed="X" n="0257a15"/><lb ed="R148" n="0609a07"/>所作。则惊绝之句甚夥。世疑其为瓦注。非也。昔宋文 <lb ed="X" n="0257a16"/><lb ed="R148" n="0609a08"/>帝以鲍明远为中书舍人。文帝好文章。自谓人莫及。 <lb ed="X" n="0257a17"/><lb ed="R148" n="0609a09"/>明远识其旨。故为文多鄙言。世谓其才尽。实不然也。 <lb ed="X" n="0257a18"/><lb ed="R148" n="0609a10"/>大觉身世两忘。非明远委曲事君之比。而 仁宗皇 <lb ed="X" n="0257a19"/><lb ed="R148" n="0609a11"/>帝生知道妙。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257001" n="0257001"/>涕唾词章。决非宋文所能彷彿。然予知 <lb ed="X" n="0257a20"/><lb ed="R148" n="0609a12"/>琏公之智深。而应機之法不得不尔也。</p> <lb ed="X" n="0257a21"/><lb ed="R148" n="0609a13"/><p xml:id="pX87p0257a2101">端狮子者。东吴人。住西余山。初见弄狮子者。遂悟入。 <lb ed="X" n="0257a22"/><lb ed="R148" n="0609a14"/>因以彩素制为皮色。或陞堂见客则披之。遇雪。朝披 <lb ed="X" n="0257a23"/><lb ed="R148" n="0609a15"/>以入城。小儿追逐哗之。得钱悉以施饥寒者。岁以为 <lb ed="X" n="0257a24"/><lb ed="R148" n="0609a16"/>常。诵法花经有功。湖人争迎之。开经诵数句。则携钱 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0257b" n="0257b"/> <lb ed="X" n="0257b01"/><lb ed="R148" n="0609a17"/>去。好歌渔父词。月夜歌之彻旦。时有狂僧。号迴头和 <lb ed="X" n="0257b02"/><lb ed="R148" n="0609a18"/>尙。鼓动流俗。士大夫亦安其妄。方与润守吕公食肉。 <lb ed="X" n="0257b03"/><lb ed="R148" n="0609b01"/>师径趋至。指之曰。正当与么时。如何是<persName>佛</persName>。迴头窘无 <lb ed="X" n="0257b04"/><lb ed="R148" n="0609b02"/>以对。师捶其头。推倒而去。又有狂僧。号不托者。于秀 <lb ed="X" n="0257b05"/><lb ed="R148" n="0609b03"/>州说法。听者倾城。师搊住问。如何是<persName>佛</persName>。不托拟议。师 <lb ed="X" n="0257b06"/><lb ed="R148" n="0609b04"/>踢之而去。师初开堂。俞秀老作<g ref="#CB00562">疏</g>叙其事曰。推倒回 <lb ed="X" n="0257b07"/><lb ed="R148" n="0609b05"/>头。踢翻不托。七轴之莲经未诵。一声之渔父先闻。师 <lb ed="X" n="0257b08"/><lb ed="R148" n="0609b06"/>听僧官宣至此。以手揶揄曰。止。乃登座倡曰。本是潇 <lb ed="X" n="0257b09"/><lb ed="R148" n="0609b07"/>湘一钓客。自东自西自南北。大众杂然称善。师<g ref="#CB15164">顾</g>视 <lb ed="X" n="0257b10"/><lb ed="R148" n="0609b08"/>笑曰。我观法王法。法王法如是。下座径去。章子厚请 <lb ed="X" n="0257b11"/><lb ed="R148" n="0609b09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0257002" n="0257002"/>师住坟寺。方对食。子厚言及之。师瞋目说偈曰。章惇 <lb ed="X" n="0257b12"/><lb ed="R148" n="0609b10"/>章惇。请我看坟。我却吃素。你却吃荤。子厚为大笑。吕 <lb ed="X" n="0257b13"/><lb ed="R148" n="0609b11"/>延安好坐禅。而子厚喜锻。师作偈示之曰。吕公好坐 <lb ed="X" n="0257b14"/><lb ed="R148" n="0609b12"/>禅。章公好学仙。徐六喩担板。各自见一边。圆照禅师 <lb ed="X" n="0257b15"/><lb ed="R148" n="0609b13"/>方乞身慧林。南归姑苏。见师于丹阳。问曰。师非端师 <lb ed="X" n="0257b16"/><lb ed="R148" n="0609b14"/>子耶。师曰。是。圆照戏之曰。汝村裡狮子耳。师应声曰。 <lb ed="X" n="0257b17"/><lb ed="R148" n="0609b15"/>村裡狮子村裡弄。眉毛与眼一齐动。开却口。肚裡直 <lb ed="X" n="0257b18"/><lb ed="R148" n="0609b16"/>儱侗。不爱人取奉。直饶弄到帝王宫。也是一场乾打 <lb ed="X" n="0257b19"/><lb ed="R148" n="0609b17"/>哄。其意复戏圆照尝应诏往都城故也。</p> <lb ed="X" n="0257b20"/><lb ed="R148" n="0609b18"/><p xml:id="pX87p0257b2001">大觉禅师昔居南嶽三生藏有年。丛林号琏三生。文 <lb ed="X" n="0257b21"/><lb ed="R148" n="0610a01"/>学议论为时名公卿所敬畏。余尝得其与孙莘老书。 <lb ed="X" n="0257b22"/><lb ed="R148" n="0610a02"/>读之。知其为天下奇才也。其略曰。妙道之意。圣人尝 <lb ed="X" n="0257b23"/><lb ed="R148" n="0610a03"/>寓之于易。至周衰。先王之法壞。礼義亡。然後奇言异 <lb ed="X" n="0257b24"/><lb ed="R148" n="0610a04"/>術间出而乱俗。迨我释迦入中土。醇以第一義示人。 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0257c" n="0257c"/> <lb ed="X" n="0257c01"/><lb ed="R148" n="0610a05"/>而始末设为慈悲以化众生。亦所以趣时也。自生民 <lb ed="X" n="0257c02"/><lb ed="R148" n="0610a06"/>以来。淳朴未散。则三皇之教简而素。春也。及情窦日 <lb ed="X" n="0257c03"/><lb ed="R148" n="0610a07"/>凿。则五帝之教详而文。夏也。时与世异。情随日迁。故 <lb ed="X" n="0257c04"/><lb ed="R148" n="0610a08"/>三王之教密而严。秋也。昔商周之诰誓。後世学者有 <lb ed="X" n="0257c05"/><lb ed="R148" n="0610a09"/>所难晓。彼当时人民听之而不违。则俗与今如何也。 <lb ed="X" n="0257c06"/><lb ed="R148" n="0610a10"/>及其弊。而为秦汉也。则无所不至。而天下有不忍愿 <lb ed="X" n="0257c07"/><lb ed="R148" n="0610a11"/>闻者。于是我<persName>佛</persName><persName>如来</persName>一推之以性命之理。教之以慈 <lb ed="X" n="0257c08"/><lb ed="R148" n="0610a12"/>悲之行。冬也。天有四时循环。以生成万物。而圣人之 <lb ed="X" n="0257c09"/><lb ed="R148" n="0610a13"/>教。迭相扶持。以化成天下。亦犹是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0257c0901" n="0257c0901"/><anchor xml:id="beg0257c0901" n="0257c0901"/>已<anchor xml:id="end0257c0901"/>矣。然至其极 <lb ed="X" n="0257c10"/><lb ed="R148" n="0610a14"/>也。皆不能无弊。弊。迹也。道则一耳。要当有圣贤者。世 <lb ed="X" n="0257c11"/><lb ed="R148" n="0610a15"/>起而救之也。自秦汉至今。千有馀岁。风俗靡靡。愈薄 <lb ed="X" n="0257c12"/><lb ed="R148" n="0610a16"/>圣人之教。列而鼎立。互相诋訾。不知所从。大道寥寥 <lb ed="X" n="0257c13"/><lb ed="R148" n="0610a17"/>莫之返。良可歎也。予读之不忍置。及观王文公非韩 <lb ed="X" n="0257c14"/><lb ed="R148" n="0610a18"/>子。其词意与此相合。其文曰。人有乐孟子之拒杨墨 <lb ed="X" n="0257c15"/><lb ed="R148" n="0610b01"/>也。而以<persName>佛</persName>老为<anchor xml:id="nkr_note_add_0257c1501" n="0257c1501"/><anchor xml:id="beg0257c1501" n="0257c1501"/>己<anchor xml:id="end0257c1501"/>功。呜呼。莊子所谓夏虫者。其斯人 <lb ed="X" n="0257c16"/><lb ed="R148" n="0610b02"/>之谓乎。道。岁也。圣人。时也。执一时而疑岁者。终不闻 <lb ed="X" n="0257c17"/><lb ed="R148" n="0610b03"/>道矣。夫圣人之言。应时而设。昔常是者。今盖非也。士 <lb ed="X" n="0257c18"/><lb ed="R148" n="0610b04"/>知其常是也。因以为不可变。不知所变者言。而所同 <lb ed="X" n="0257c19"/><lb ed="R148" n="0610b05"/>者道也。曰。然则孰正。曰。夫春起于冬。而以冬为终。终 <lb ed="X" n="0257c20"/><lb ed="R148" n="0610b06"/>天下之道術者。其释氏乎。不至于是者。皆所谓夏虫 <lb ed="X" n="0257c21"/><lb ed="R148" n="0610b07"/>也。</p> <lb ed="X" n="0257c22"/><lb ed="R148" n="0610b08"/><p xml:id="pX87p0257c2201">大般若经曰。应观欲界･色界･无色界空。善现。是菩萨 <lb ed="X" n="0257c23"/><lb ed="R148" n="0610b09"/>摩诃萨作此观时。不令心乱。若心不乱。则不见法。若 <lb ed="X" n="0257c24"/><lb ed="R148" n="0610b10"/>不见法。则不作证。又曰。如金翅鸟飞腾虚空。自在翱 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0258a" n="0258a"/> <lb ed="X" n="0258a01"/><lb ed="R148" n="0610b11"/>翔。久下堕落。虽依于空戏。而不據空。亦不为空之所 <lb ed="X" n="0258a02"/><lb ed="R148" n="0610b12"/>拘碍。昔洞山悟本禅师立五位偏正以标準大法。约 <lb ed="X" n="0258a03"/><lb ed="R148" n="0610b13"/>三种渗漏以辨衲子。非意断苟为。皆本<persName>佛</persName>之遗意。今 <lb ed="X" n="0258a04"/><lb ed="R148" n="0610b14"/>丛林闻渗漏之语。往往鼻笑。虽悟本复出。安能为哉。</p> <lb ed="X" n="0258a05"/><lb ed="R148" n="0610b15"/><p xml:id="pX87p0258a0501">大般若经曰。一切智智淸净。无二无二分。无别无断 <lb ed="X" n="0258a06"/><lb ed="R148" n="0610b16"/>故。古之宗师如临济･德山･赵州･雲门之徒。皆洞达此 <lb ed="X" n="0258a07"/><lb ed="R148" n="0610b17"/>意。故于一切时。心同太虚。至于为物作则。则要用便 <lb ed="X" n="0258a08"/><lb ed="R148" n="0610b18"/>用。聊观其一戏。则将搏取大千如陶家手。未了证者。 <lb ed="X" n="0258a09"/><lb ed="R148" n="0611a01"/>当以事明。鞭草血流。顽石吼声。则无情非情之异。雪 <lb ed="X" n="0258a10"/><lb ed="R148" n="0611a02"/>中啼竹。笋为之茁。则无今昔之时。啮指悟子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258001" n="0258001"/>而蔡顺 <lb ed="X" n="0258a11"/><lb ed="R148" n="0611a03"/>来归。则无间隔之处。自乳犹子而德秀乳流。则无男 <lb ed="X" n="0258a12"/><lb ed="R148" n="0611a04"/>女等相。肇公曰。伤夫。人情之惑也久矣。目对真而莫 <lb ed="X" n="0258a13"/><lb ed="R148" n="0611a05"/>觉。亦以是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0258a1301" n="0258a1301"/><anchor xml:id="beg0258a1301" n="0258a1301"/>已<anchor xml:id="end0258a1301"/>。</p> <lb ed="X" n="0258a14"/><lb ed="R148" n="0611a06"/><p xml:id="pX87p0258a1401">山谷禅师每曰。世以相貌观人之福。是大不然。福本 <lb ed="X" n="0258a15"/><lb ed="R148" n="0611a07"/>无象何以观之。唯视其人量之浅深耳。又曰。观人之 <lb ed="X" n="0258a16"/><lb ed="R148" n="0611a08"/>寿夭。必视其用心。夫动入欺诳者。岂长世之人乎。寒 <lb ed="X" n="0258a17"/><lb ed="R148" n="0611a09"/>山子曰。语直无背面。心真无罪福。盖心语相应。为人 <lb ed="X" n="0258a18"/><lb ed="R148" n="0611a10"/>之常然者。而前圣贵之。有以见世道交丧甚矣。大沩 <lb ed="X" n="0258a19"/><lb ed="R148" n="0611a11"/>真如禅师一生诲门弟子。但曰。作事但实头。雲盖智 <lb ed="X" n="0258a20"/><lb ed="R148" n="0611a12"/>禅师有所示。必曰。但莫瞒心。心自灵圣。</p> <lb ed="X" n="0258a21"/><lb ed="R148" n="0611a13"/><p xml:id="pX87p0258a2101">予在湘山雲盖。夜坐地炉。以帔蒙首。夜久。闻僧相语 <lb ed="X" n="0258a22"/><lb ed="R148" n="0611a14"/>曰。今四方皆谤临济儿孙。说平实禅。不可随例虚空 <lb ed="X" n="0258a23"/><lb ed="R148" n="0611a15"/>中抛筋斗也。须令求悟。悟个甚么。古人悟则握土成 <lb ed="X" n="0258a24"/><lb ed="R148" n="0611a16"/>金。今人说悟。正是见鬼。彼皆狂解未歇。何日到家去。 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0258b" n="0258b"/> <lb ed="X" n="0258b01"/><lb ed="R148" n="0611a17"/>僧曰。只如问赵州。承闻和尙亲见南泉。是否。答曰。镇 <lb ed="X" n="0258b02"/><lb ed="R148" n="0611a18"/>州出大萝蔔头。此意如何。其僧笑曰。多少分明。岂独 <lb ed="X" n="0258b03"/><lb ed="R148" n="0611b01"/>临济下用此接人。赵州亦老婆如是。予戏语之曰。这 <lb ed="X" n="0258b04"/><lb ed="R148" n="0611b02"/>僧问端未稳。何不曰。如何是天下第一等生菜。答曰。 <lb ed="X" n="0258b05"/><lb ed="R148" n="0611b03"/>镇州出大萝蔔头。平实更分明。彼问见南泉。而以此 <lb ed="X" n="0258b06"/><lb ed="R148" n="0611b04"/>对。却成虚空中打筋斗。闻者传以为笑。</p> <lb ed="X" n="0258b07"/><lb ed="R148" n="0611b05"/><p xml:id="pX87p0258b0701">灵源禅师为予言。彭器资每见尊宿必问。道人命终 <lb ed="X" n="0258b08"/><lb ed="R148" n="0611b06"/>多自由。或云。自有旨决。可闻乎。往往有妄言之者。器 <lb ed="X" n="0258b09"/><lb ed="R148" n="0611b07"/>资窃笑之。暮年乞守湓江。尽礼致晦堂老人至郡斋。 <lb ed="X" n="0258b10"/><lb ed="R148" n="0611b08"/>日夕问道。从容问曰。临终果有旨决乎。晦堂曰。有之。 <lb ed="X" n="0258b11"/><lb ed="R148" n="0611b09"/>器资曰。愿闻其说。答曰。待公死时即说。器资不觉起 <lb ed="X" n="0258b12"/><lb ed="R148" n="0611b10"/>立曰。此事须是和尙始得。予歎味其言。作偈曰。<name role="" type="person">马祖</name> <lb ed="X" n="0258b13"/><lb ed="R148" n="0611b11"/>有伴则来。彭公死时即道。睡裡虱子咬人。信手摸得 <lb ed="X" n="0258b14"/><lb ed="R148" n="0611b12"/>革蚤。</p> <lb ed="X" n="0258b15"/><lb ed="R148" n="0611b13"/><p xml:id="pX87p0258b1501">予夜与僧阅<name role="" type="person">杨大年</name>所作<persName>佛</persName>祖同源集序。至曰昔如 <lb ed="X" n="0258b16"/><lb ed="R148" n="0611b14"/>来于燃灯<persName>佛</persName>所。亲蒙记莂。实无少法可得。是号大觉 <lb ed="X" n="0258b17"/><lb ed="R148" n="0611b15"/>能仁。置卷长歎大年士大夫。其辩慧足以达<persName>佛</persName>祖无 <lb ed="X" n="0258b18"/><lb ed="R148" n="0611b16"/>传之旨。今山林衲子。反仰首从人求禅道<persName>佛</persName>法。为可 <lb ed="X" n="0258b19"/><lb ed="R148" n="0611b17"/>笑也。僧曰。石头大师曰。竺土大仙心。东西密相付。岂 <lb ed="X" n="0258b20"/><lb ed="R148" n="0611b18"/>其妄言之耶。予谓曰。子读其文之误。所谓密付者。非 <lb ed="X" n="0258b21"/><lb ed="R148" n="0612a01"/>若医巫家以其術背人相尔汝也。直使其自悟明为 <lb ed="X" n="0258b22"/><lb ed="R148" n="0612a02"/>密耳。故长庆巘禅师曰。二十八代祖师皆说传心。且 <lb ed="X" n="0258b23"/><lb ed="R148" n="0612a03"/>不说传语。但破疑情。终不于<persName>佛</persName>心体上答出话头。如 <lb ed="X" n="0258b24"/><lb ed="R148" n="0612a04"/>道明上座见六祖于<name role="" type="person">大庾岭</name>上。既发悟。则曰。此外更 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0258c" n="0258c"/> <lb ed="X" n="0258c01"/><lb ed="R148" n="0612a05"/>有密意也无。六祖曰。我适所说者。非密意也。一切密 <lb ed="X" n="0258c02"/><lb ed="R148" n="0612a06"/>意。尽在汝边。非特然也。如释迦于燃灯<persName>佛</persName>所。但得授 <lb ed="X" n="0258c03"/><lb ed="R148" n="0612a07"/>记而<anchor xml:id="nkr_note_add_0258c0301" n="0258c0301"/><anchor xml:id="beg0258c0301" n="0258c0301"/>已<anchor xml:id="end0258c0301"/>。如有法可传。则即付与之矣。阿难亦尝猛省 <lb ed="X" n="0258c04"/><lb ed="R148" n="0612a08"/>曰。将谓<persName>如来</persName>惠我三昧。前圣语训具在。可以镜心。不 <lb ed="X" n="0258c05"/><lb ed="R148" n="0612a09"/>然。香严闻击竹声。望沩山再拜。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258002" n="0258002"/>高亭隔江见德山。即 <lb ed="X" n="0258c06"/><lb ed="R148" n="0612a10"/>横趋而去。何以密耳语哉。</p> <lb ed="X" n="0258c07"/><lb ed="R148" n="0612a11"/><p xml:id="pX87p0258c0701">曹山本寂禅师耽章曰。取正命食者。须具三种堕。一 <lb ed="X" n="0258c08"/><lb ed="R148" n="0612a12"/>者披毛戴角。二者不断声色。三者不受食。时会<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258003" n="0258003"/>中有 <lb ed="X" n="0258c09"/><lb ed="R148" n="0612a13"/>稠布衲问。披毛戴角是甚么堕。答曰。是类堕。进曰。不 <lb ed="X" n="0258c10"/><lb ed="R148" n="0612a14"/>断声色是甚么堕。答曰。是随堕。进曰。不受食是甚么 <lb ed="X" n="0258c11"/><lb ed="R148" n="0612a15"/>堕。答曰。是尊贵堕。因又为擧其要曰。食者即是本分 <lb ed="X" n="0258c12"/><lb ed="R148" n="0612a16"/>事。本分事知有不取。故曰尊贵堕。若执初心。知有自 <lb ed="X" n="0258c13"/><lb ed="R148" n="0612a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0258c1301" n="0258c1301"/><anchor xml:id="beg0258c1301" n="0258c1301"/>己<anchor xml:id="end0258c1301"/>及圣位。故曰类堕。若初心知有<anchor xml:id="nkr_note_add_0258c1302" n="0258c1302"/><anchor xml:id="beg0258c1302" n="0258c1302"/>己<anchor xml:id="end0258c1302"/>事。回光之时。摈 <lb ed="X" n="0258c14"/><lb ed="R148" n="0612a18"/>却声色香味触法。得寧谧。即成功勋後。却不执六尘 <lb ed="X" n="0258c15"/><lb ed="R148" n="0612b01"/>等事。随分而昧。任之即碍。所以外道六师是汝之师。 <lb ed="X" n="0258c16"/><lb ed="R148" n="0612b02"/>彼师所堕。汝亦随堕。乃可取食。食者。即是正命食也。 <lb ed="X" n="0258c17"/><lb ed="R148" n="0612b03"/>食者。亦是却就六根门头见闻觉知。只是不被他染 <lb ed="X" n="0258c18"/><lb ed="R148" n="0612b04"/>汚。将为堕。且不是同向前均他。本分事尙不取。岂况 <lb ed="X" n="0258c19"/><lb ed="R148" n="0612b05"/>其馀事耶。曹山凡言堕。谓混不得。类不齐耳。凡言初 <lb ed="X" n="0258c20"/><lb ed="R148" n="0612b06"/>心者。所谓悟了同未悟耳。</p> <lb ed="X" n="0258c21"/><lb ed="R148" n="0612b07"/><p xml:id="pX87p0258c2101">唐温尙书造尝问圭峰密禅师。悟理息妄之人。不复 <lb ed="X" n="0258c22"/><lb ed="R148" n="0612b08"/>结业。一期寿终之後。灵性何依。密以书答之曰。一切 <lb ed="X" n="0258c23"/><lb ed="R148" n="0612b09"/>众生无不具觉灵空寂。与<persName>佛</persName>无殊。但以无始劫来。未 <lb ed="X" n="0258c24"/><lb ed="R148" n="0612b10"/>曾了悟。妄执身为我相。故生爱恶等情。随情造业。随 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0259a" n="0259a"/> <lb ed="X" n="0259a01"/><lb ed="R148" n="0612b11"/>业受报。生老病死。长劫轮迴。然身中觉性未曾生死。 <lb ed="X" n="0259a02"/><lb ed="R148" n="0612b12"/>如梦被驱使。身本安闲。如水作冰。而湿性不异。若能 <lb ed="X" n="0259a03"/><lb ed="R148" n="0612b13"/>悟此意。即是法身。本自无生。何有倚托。灵灵不昧。了 <lb ed="X" n="0259a04"/><lb ed="R148" n="0612b14"/>了常知。无所从来。亦无所去。然多生习妄。执以性成。 <lb ed="X" n="0259a05"/><lb ed="R148" n="0612b15"/>喜怒哀乐。微细流注。真理虽然颖达。此情难以卒除。 <lb ed="X" n="0259a06"/><lb ed="R148" n="0612b16"/>须长觉察。损之又损。如风顿止。波浪渐停。岂可一身 <lb ed="X" n="0259a07"/><lb ed="R148" n="0612b17"/>所修便同<persName>佛</persName>用。但可以空寂为自体。勿认色身。以真 <lb ed="X" n="0259a08"/><lb ed="R148" n="0612b18"/>知为自心。勿认妄念。妄念若起。都不随之。即临命终 <lb ed="X" n="0259a09"/><lb ed="R148" n="0613a01"/>时。自然业不能繫。虽有中阴。所向自由。天上人间。随 <lb ed="X" n="0259a10"/><lb ed="R148" n="0613a02"/>意寄托。若爱恶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259001" n="0259001"/>之<anchor xml:id="nkr_note_add_0259a1001" n="0259a1001"/><anchor xml:id="beg0259a1001" n="0259a1001"/>已<anchor xml:id="end0259a1001"/>泯。不受分段之身。自然易短为 <lb ed="X" n="0259a11"/><lb ed="R148" n="0613a03"/>长。易粗为妙。若微细流注。一切寂灭。圆觉大智。朗然 <lb ed="X" n="0259a12"/><lb ed="R148" n="0613a04"/>独存。即随现千百亿身。度有缘众生。名之曰<persName>佛</persName>。本朝 <lb ed="X" n="0259a13"/><lb ed="R148" n="0613a05"/>韩侍郞宗古。尝以书问晦堂老师曰。昔闻和尙开悟。 <lb ed="X" n="0259a14"/><lb ed="R148" n="0613a06"/>旷然无疑。<anchor xml:id="nkr_note_add_0259a1401" n="0259a1401"/><anchor xml:id="beg0259a1401" n="0259a1401"/>但<anchor xml:id="end0259a1401"/>无始以来烦恼习气未能顿尽。为之奈 <lb ed="X" n="0259a15"/><lb ed="R148" n="0613a07"/>何。晦堂答曰。敬承<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259002" n="0259002"/>书中谕及昔时开悟。旷然无疑。但 <lb ed="X" n="0259a16"/><lb ed="R148" n="0613a08"/>无始以来烦恼习气未能顿尽。然心外无剩法者。不 <lb ed="X" n="0259a17"/><lb ed="R148" n="0613a09"/>知烦恼习气是何物。而欲尽之。若起此心。翻成认贼 <lb ed="X" n="0259a18"/><lb ed="R148" n="0613a10"/>为子也。从上以来。但有言说。乃是随病设药。纵有烦 <lb ed="X" n="0259a19"/><lb ed="R148" n="0613a11"/>恼习气。但以<persName>如来</persName>知见治之。皆是善权方便诱引之 <lb ed="X" n="0259a20"/><lb ed="R148" n="0613a12"/>说。若是定有习气可治。却是心外有法。而可尽之。譬 <lb ed="X" n="0259a21"/><lb ed="R148" n="0613a13"/>如灵龟曳尾于涂。拂迹迹生。可谓将心用心。转见病 <lb ed="X" n="0259a22"/><lb ed="R148" n="0613a14"/>深。苟能明达心外无法。法外无心。心法既无。更欲教 <lb ed="X" n="0259a23"/><lb ed="R148" n="0613a15"/>谁顿尽邪。伏奉来谕。略叙少答。以为山中之信耳。二 <lb ed="X" n="0259a24"/><lb ed="R148" n="0613a16"/>老今古之宗师也。其随宜方便。自有意味。初无优劣。 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0259b" n="0259b"/> <lb ed="X" n="0259b01"/><lb ed="R148" n="0613a17"/>然圭峰所答之词。正韩公所问之意。而语不失宗。开 <lb ed="X" n="0259b02"/><lb ed="R148" n="0613a18"/>廓正见。以密较之。晦堂所得多矣。</p> <lb ed="X" n="0259b03"/><lb ed="R148" n="0613b01"/><p xml:id="pX87p0259b0301">永明和尙曰。夫祖<persName>佛</persName>正宗。则真谁识。才有信处。皆可 <lb ed="X" n="0259b04"/><lb ed="R148" n="0613b02"/>为人。若论修证之门。诸方皆云功未齐于诸圣。且教 <lb ed="X" n="0259b05"/><lb ed="R148" n="0613b03"/>中所许初心菩萨。皆可比知。亦许约教而会。先以闻 <lb ed="X" n="0259b06"/><lb ed="R148" n="0613b04"/>解信入。後以无思契同。若入信门。便登祖位。且约现 <lb ed="X" n="0259b07"/><lb ed="R148" n="0613b05"/>今世间之事于众生界中。第一比知。第二现知。第三 <lb ed="X" n="0259b08"/><lb ed="R148" n="0613b06"/>约教而知。第一比知者。且如即今有漏之身。夜皆有 <lb ed="X" n="0259b09"/><lb ed="R148" n="0613b07"/>梦。梦中所见好恶境界。忧喜宛然。觉来床上安眠。何 <lb ed="X" n="0259b10"/><lb ed="R148" n="0613b08"/>曾<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259003" n="0259003"/>是实。幷是梦中意识思想所为。则可比知觉时所 <lb ed="X" n="0259b11"/><lb ed="R148" n="0613b09"/>见之事。皆如梦中无实。夫过去･未来･现在三世境界。 <lb ed="X" n="0259b12"/><lb ed="R148" n="0613b10"/>原是第八阿赖耶识亲相分。唯是本识所变。若现在 <lb ed="X" n="0259b13"/><lb ed="R148" n="0613b11"/>之境。是明了意识分别。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259004" n="0259004"/>若过去･未来之境。是独散意 <lb ed="X" n="0259b14"/><lb ed="R148" n="0613b12"/>识思惟。梦觉之境虽殊。俱不出于意识。则唯心之旨。 <lb ed="X" n="0259b15"/><lb ed="R148" n="0613b13"/>比况昭然。第二现知者。即是对事分明。不待立况。且 <lb ed="X" n="0259b16"/><lb ed="R148" n="0613b14"/>如现见靑白物时。物本自虚。不言我靑我白。皆是眼 <lb ed="X" n="0259b17"/><lb ed="R148" n="0613b15"/>识分与同时意识计度分别为靑为白。以意辨为色。 <lb ed="X" n="0259b18"/><lb ed="R148" n="0613b16"/>以言说为靑。皆是意言。自妄安置。以六尘钝故。体不 <lb ed="X" n="0259b19"/><lb ed="R148" n="0613b17"/>自立。名不自呼。一色既然。万法咸尔。皆无自性。悉是 <lb ed="X" n="0259b20"/><lb ed="R148" n="0613b18"/>意言。故曰万法本闲。而人自闹。是以若有心起时。万 <lb ed="X" n="0259b21"/><lb ed="R148" n="0614a01"/>境皆有。若空心起<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259005" n="0259005"/>处。万境皆空。则空不自空。因心故 <lb ed="X" n="0259b22"/><lb ed="R148" n="0614a02"/>空。有不自有。因心故有。既非空非有。则唯识唯心。若 <lb ed="X" n="0259b23"/><lb ed="R148" n="0614a03"/>无于心。万法安寄。又如过去之境。何曾是有。随念起 <lb ed="X" n="0259b24"/><lb ed="R148" n="0614a04"/>处。忽然现前。若想不生。境终不现。此皆是众生日用 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0259c" n="0259c"/> <lb ed="X" n="0259c01"/><lb ed="R148" n="0614a05"/>可以现知。不待功成。岂假修得。凡有心者。幷可证知。 <lb ed="X" n="0259c02"/><lb ed="R148" n="0614a06"/>故先德云。如大根人知唯识者。恒观自心･意言为境。 <lb ed="X" n="0259c03"/><lb ed="R148" n="0614a07"/>此初观时。虽未成圣分。知意言则是菩萨第三约教 <lb ed="X" n="0259c04"/><lb ed="R148" n="0614a08"/>而知者。大经云。三界唯心。万法唯识。此是所证本理。 <lb ed="X" n="0259c05"/><lb ed="R148" n="0614a09"/>能诠正宗也。余尝三复此言。歎<persName>佛</persName>祖所示廣大坦夷。 <lb ed="X" n="0259c06"/><lb ed="R148" n="0614a10"/>明白简易如此。而亦尟有谛信之者。何也。淸凉国师 <lb ed="X" n="0259c07"/><lb ed="R148" n="0614a11"/>有言曰。行人当勤勇念知显修之仪。以贪著世事。无 <lb ed="X" n="0259c08"/><lb ed="R148" n="0614a12"/>始恶习離之甚难。过于世间慈父。離于孝子。故须精 <lb ed="X" n="0259c09"/><lb ed="R148" n="0614a13"/>进方能除遣。勤则欲勤<g ref="#CB15081">策</g>励。勇猛不息。念则明记不 <lb ed="X" n="0259c10"/><lb ed="R148" n="0614a14"/>忘。知则决断无悔。予愿守淸凉之训。以遵永明之旨。 <lb ed="X" n="0259c11"/><lb ed="R148" n="0614a15"/>与诸同志入圆寂道场。</p> <lb ed="X" n="0259c12"/><lb ed="R148" n="0614a16"/><p xml:id="pX87p0259c1201">嵩明教初自洞山游康山。讬迹开先法席。主者以其 <lb ed="X" n="0259c13"/><lb ed="R148" n="0614a17"/>佳少年。锐于文学。命掌书记。明教笑曰。我岂为汝一 <lb ed="X" n="0259c14"/><lb ed="R148" n="0614a18"/>杯薑杏汤耶。因去之。居杭之西湖三十年。闭关不妄 <lb ed="X" n="0259c15"/><lb ed="R148" n="0614b01"/>交。嘉祐中。以所譔辅教编･定祖图･正宗记。诣阙上之。 <lb ed="X" n="0259c16"/><lb ed="R148" n="0614b02"/>翰林王公素时权开封。为表荐于朝 仁宗皇帝加 <lb ed="X" n="0259c17"/><lb ed="R148" n="0614b03"/>歎久之。下其书于中书。宰相韩公･参政欧公阅其文 <lb ed="X" n="0259c18"/><lb ed="R148" n="0614b04"/>大惊。誉于朝士大夫。书竟赐入藏。明教名遂闻天下。 <lb ed="X" n="0259c19"/><lb ed="R148" n="0614b05"/>晚。移居灵隐之北永安兰若。淸旦诵金刚般若经不 <lb ed="X" n="0259c20"/><lb ed="R148" n="0614b06"/>辍音。斋罢读书。宾客至则淸谈。不及世事。尝曰。客去 <lb ed="X" n="0259c21"/><lb ed="R148" n="0614b07"/>淸谈少。年高白发饶。夜分诵观世音名号满十万声 <lb ed="X" n="0259c22"/><lb ed="R148" n="0614b08"/>则就寝。其苦硬淸约之风。足以追配钟山僧远。余尝 <lb ed="X" n="0259c23"/><lb ed="R148" n="0614b09"/>见其手书与月禅师曰。数年来欲制纸被一翻以御 <lb ed="X" n="0259c24"/><lb ed="R148" n="0614b10"/>苦寒。今幸<anchor xml:id="nkr_note_add_0259c2401" n="0259c2401"/><anchor xml:id="beg0259c2401" n="0259c2401"/>已<anchor xml:id="end0259c2401"/>成之。想闻之大笑也。临终安坐微笑。索 <pb ed="X" xml:id="X87.1624.0260a" n="0260a"/> <lb ed="X" n="0260a01"/><lb ed="R148" n="0614b11"/>笔作偈曰。後夜月初明。予将独自行。不学大梅老。犹 <lb ed="X" n="0260a02"/><lb ed="R148" n="0614b12"/>贪鼯鼠声。师得法于洞山聪禅师。而宗派图系于德 <lb ed="X" n="0260a03"/><lb ed="R148" n="0614b13"/>山远公法嗣之列。误矣。</p> <lb ed="X" n="0260a04"/><lb ed="R148" n="0614b14"/> <lb ed="X" n="0260a05"/><lb ed="R148" n="0614b15"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>石门<name role="" type="person">洪觉笵</name>林间录上</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0245a2301" to="#end0245a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0245b1601" to="#end0245b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245c1801" to="#end0245c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="来函：海印智＆达那难陀 (2023-09-30)">自<note type="cf1">X85n1594_p0717a12</note></lem><rdg wit="#wit.orig">目</rdg></app> <app from="#beg0246a1101" to="#end0246a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0246a1201" to="#end0246a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246a2401" to="#end0246a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246b0301" to="#end0246b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0247a0101" to="#end0247a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0247a1001" to="#end0247a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0247a1301" to="#end0247a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0247a1501" to="#end0247a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0247a1801" to="#end0247a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><persName>佛</persName><note type="cf1">T36n1739_p0833c03</note></lem><rdg wit="#wit.orig">彿</rdg></app> <app from="#beg0247c2201" to="#end0247c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0248a0501" to="#end0248a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0248a0901" to="#end0248a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0248a2101" to="#end0248a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0248b0401" to="#end0248b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0249a0701" to="#end0249a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0249b1001" to="#end0249b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0249b1501" to="#end0249b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0250b2201" to="#end0250b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0251b0901" to="#end0251b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0251c0501" to="#end0251c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0251c1901" to="#end0251c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0252a0301" to="#end0252a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0252a0701" to="#end0252a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0252a1201" to="#end0252a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0252a1202" to="#end0252a1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0252a2201" to="#end0252a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0252a2401" to="#end0252a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0252b0801" to="#end0252b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0253b1801" to="#end0253b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254a1801" to="#end0254a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254b1101" to="#end0254b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254c0301" to="#end0254c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0254c1701" to="#end0254c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">晡</lem><rdg wit="#wit.orig">哺</rdg></app> <app from="#beg0255a0501" to="#end0255a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0255a1201" to="#end0255a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0255c1901" to="#end0255c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">掐<note type="cf1">X85n1594_p0715b21</note></lem><rdg wit="#wit.orig">掏</rdg></app> <app from="#beg0256b1101" to="#end0256b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0256b1801" to="#end0256b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a0101" to="#end0257a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僭</rdg></app> <app from="#beg0257a0401" to="#end0257a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257c0901" to="#end0257c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257c1501" to="#end0257c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0258a1301" to="#end0258a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0258c0301" to="#end0258c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0258c1301" to="#end0258c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0258c1302" to="#end0258c1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0259a1001" to="#end0259a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0259a1401" to="#end0259a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0259c2401" to="#end0259c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0249002A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0249002A">显一本作冥</note> <note n="0249002B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0249002B">冥一本作显</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0245001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245001">一无因字</note> <note n="0245002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245002">＊绘一作纤（＊印ノ字ハ本文ト异ナル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0245003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245003">而次一作次而</note> <note n="0245004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245004">一无石等五字</note> <note n="0245005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245005">录下有卷上二字</note> <note n="0245006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245006">一有高安沙门释德洪集八字</note> <note n="0245007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245007">元一作洞</note> <note n="0245008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245008">元公一作洞老</note> <note n="0245009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245009">遗一作违</note> <note n="0246001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246001">方下一有年方二字</note> <note n="0246002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246002">累作屡</note> <note n="0246003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246003">所下一有能字</note> <note n="0246004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246004">僧上一有乃字</note> <note n="0246005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246005">答上一有法眼二字</note> <note n="0246006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246006">日一作吾</note> <note n="0246007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246007">機一作幾</note> <note n="0246008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246008">一无曰字</note> <note n="0246009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246009">寺下一有又不住三字</note> <note n="0246010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246010">目下一有之字</note> <note n="0246011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246011">受一作授</note> <note n="0247001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247001">之一作知</note> <note n="0247002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247002">无繫字</note> <note n="0247003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247003">因搏一作窦拊</note> <note n="0247004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247004">甚一作高</note> <note n="0247005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247005">曰上一有答字</note> <note n="0247006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247006">然下一有者字</note> <note n="0247007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247007">名上一有于字</note> <note n="0247008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247008">一无永字</note> <note n="0247009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247009">歎上一有大字</note> <note n="0247010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247010">困一作因</note> <note n="0247011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247011">祝一作拜</note> <note n="0247012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247012">兹一作于</note> <note n="0248001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248001">违下一有于字</note> <note n="0248002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248002">一无事理二字</note> <note n="0248003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248003">寺下一有岁字</note> <note n="0248004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248004">疾一作寂</note> <note n="0249001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249001">主一作王</note> <note n="0249002A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249002A">显冥一本倒置</note> <note n="0249002B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249002B">显冥一本倒置</note> <note n="0249003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249003">密上一有秘字</note> <note n="0251001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251001">人死一作死本</note> <note n="0251002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251002">无作何</note> <note n="0251003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251003">一无者字</note> <note n="0251004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251004">人下一有也字</note> <note n="0251005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251005">行上一有一字</note> <note n="0251006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251006">呼下一有行者二字</note> <note n="0252001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252001">击下一有犬字</note> <note n="0252002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252002">而下一有道字</note> <note n="0253001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253001">遗一作违</note> <note n="0253002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253002">之一作心</note> <note n="0253003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253003">见一作取</note> <note n="0253004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253004">叱一作咤</note> <note n="0253005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253005">船一作船</note> <note n="0253006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253006">谁作讵</note> <note n="0253007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253007">瓦一作几</note> <note n="0254001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254001">枪一作锵</note> <note n="0254002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254002">属一作烛</note> <note n="0254003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254003">遣一作遗</note> <note n="0254004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254004">共一作幷</note> <note n="0255001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255001">累一作屡</note> <note n="0256001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256001">一无或字</note> <note n="0256002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256002">苕下一有帚字</note> <note n="0256003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256003">咄或作哉次同</note> <note n="0256004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256004">機作巧</note> <note n="0256005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256005">穿作著</note> <note n="0256006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256006">停作撺</note> <note n="0256007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256007">贪看或作看他</note> <note n="0257001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257001">涕一作嚏</note> <note n="0257002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257002">一无师字</note> <note n="0258001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258001">一无而字</note> <note n="0258002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258002">高亭一作保寿</note> <note n="0258003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258003">中一作下</note> <note n="0259001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259001">之下一有念字</note> <note n="0259002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259002">书中一作中书</note> <note n="0259003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259003">是一作有</note> <note n="0259004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259004">一无若字</note> <note n="0259005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259005">处一作时</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0245a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245a2301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0245b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245c1801" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X87.0245c18.04" target="#nkr_note_add_0245c1801">自【CB】，目【卍续】</note> <note n="0246a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246a1101">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0246a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0246a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0246b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0247a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0247a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0247a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0247a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0247a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247a1801"><persName>佛</persName>【CB】，彿【卍续】</note> <note n="0247c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0248a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0248a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0248a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0248b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0249a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0249b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249b1001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0249b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249b1501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0250b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250b2201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0251b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0251c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251c0501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0251c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0252a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a0301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0252a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a0701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0252a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0252a1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a1202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0252a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a2201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0252a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0252b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0253b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0253b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254c0301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0254c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254c1701">晡【CB】，哺【卍续】</note> <note n="0255a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0255a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0255c1901" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X87.0255c19.11" target="#nkr_note_add_0255c1901">掐【CB】，掏【卍续】</note> <note n="0256b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0256b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0256b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0256b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0257a0101">僭【CB】，僭【卍续】</note> <note n="0257a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0257a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0257c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0257c1501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0258a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0258a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0258c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0258c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0258c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0258c1301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0258c1302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0258c1302">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0259a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0259a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259a1401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0259c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>